خليجى موسوم به « استينا » ، « 1 » در امتداد « بسفور » واقع است . بسيار جاى باصفايى است . « 2 »
تمام سفراى خارجه ، به استثناى سفير كبير دولت بهيه « انگليس » - كه عليل بود - حضور داشتند . سفير « ايران » ، خانهء آراسته و اسبابى منقح و پيراسته دارند .
بعد از صرف شام ، كه واقعا بسيار خوب بود ، و مركب بود از اغذيهء « فرنگى » و « ترك » و « ايرانى » ، [ به ] بالاخانه رفته ، مشغول صحبت و تماشاى پردههاى « روغنى » و « آبى » ، « 3 » كه اغلبشان كار استادان ماهر « فرنگ » بود ، شديم .
نصف شب « سوپه » ، كه عبارت از اشربه و حلويّات و ميوهجات باشد ، حاضر كرده بودند ، قدرى صرف شده ، مجلس برهم خورده ، [ به ] منزل آمده ، خوابيدم .
روز دوشنبه ، ششم [ شوال 1304 ه . ق . ]
ديروز از جانب اعليحضرت سلطان ، حكمى نفاذ يافته « 4 » بود كه خزانه را - كه مخزن آلات و جواهرات قديمه و غنيمه « 5 » است - باز نموده ، من بروم تماشا كنم . 2 ساعت قبل از ظهر ، به قايق نشسته ، راه افتاديم .
« لرد دنمور » و صبيهاش ، سفير « يونان » با زوجهاش ، و همهء همراهان من ، همراه بودند . از پهلوى عمارت « دلمه باغچه » گذشتيم . « 6 » « اسماعيل حقى پاشا » ، در آنجا منتظر بودند . با ما ملحق شده ، به خط مستقيم رفتيم [ به ] مهمانخانه [ اى ] كه در « پرا » واقع است براى نهار .
پس از صرف غذا ، از ميان كوچههاى سرازير و سربالا ، كه طرفين دكاكين مرغوب
هامش
( 1 ) . ( تركها آن را بغاز مىگويند )Istinye Golf( 2 ) . حاجى پيرزاده ، به مدت يك هفته همزمان با « عماد السلطنه » ، در اين مكان اقامت داشته و مىگويد :
« يالى جناب معين الملك در موقع اميركان است ، نزديك يالى « اسماعيل پاشا » خديو مصر . الحق جناب معين الملك منزل يالى را بسيار خوب و مزين و عالى و بزرگ ساختهاند ، اندرونى و باغچهء اندرونى و گلكارىهاى خوب و سنگفرشهاى الوان و كوشك مرتفع و منزلگاه براى اتباع سفارت و مبل و پردهها و اسبابهاى بسيار مزين قيمتى براى عمارت يالى ترتيب دادهاند . . . ساير سفراى خارجه چنان عمارت باصفايى در اسلامبول خاصه در كنار بغاز [ خليج ] ندارند و چنان اتفاق افتاد كه هواى اين موضع يالى جناب معين الملك از اكثر يالى و موضعهاى ديگر بغاز خوشهواتر و بهتر است . » ( سفرنامه حاجى پيرزاده ، 2 / 79 )
( 3 ) . آبرنگ .
( 4 ) . نفاذ يافتن : نافذ شدن ، جارى شدن .
( 5 ) . غنيمت ، رسيدن به پيروزى يا چيزى بدون زحمت و دسترنج ، زياد ، بسيار گرانبها .
( 6 ) .Dolmabahe ? Palace .