است ، از شمال به جنوب ، واقع در ميان درهء كوه .
و در كنار آن ، بر پشته [ اى ] قبهء امام زاده [ اى ] « 1 » هست .
[ كوه دماوند ]
و از آنجا تا شهر « دماوند » ، اندكى راه سراشيب مىرود . و عبور بر پشت كوهى است ، كه ما بين « رودهن » و شهر « دماوند » است ؛ و از روى آن كوه ، شهر « دماوند » كه تا آن جا نيم فرسخ است ، به نظر مىآيد .
و در جانب شمال شهر « دماوند » ، تخمينا يك فرسخ ، كوهى كه در آن وقت برف داشت ، واقع است ؛ كه حايل ميان « شهر » و « كوه دماوند » است . و به آن سبب ، « كوه دماوند » در شهر پيدا نيست . و پوشيده نماند كه اين سفر در 15 روز بعد از تحويل « شمس » به « حمل » اتفاق افتاد .
[ دماوند ]
دو ساعت و نيم بعد از ظهر وارد شهر « دماوند » شديم . و حساب كردم اين منزل پنج فرسخ و نيم بود ، و در خانهء « على اكبر بيك » ، « 2 » غلام « تاج الدّوله » ، « 3 » كه جائى خوب
هامش
( 1 ) . در ضلع غربى شهر رودهن ، برج سنگى مقبرهاى قرار دارد كه به امامزاده محمد تقى فرزند پيشواى ششم شيعيان دوازده امامى مشهور است و فاقد سنديت تاريخى است . بناى امامزاده برج 8 ضلعى است كه در داخل هر ضلع بيرونى آن طاقنمايى تعبيه شده ، اما از داخل داراى طاقنما نيست . گنبد امامزاده از نوع دو پوشه است كه از خارج به صورت گنبد رك و از داخل عرقچين است ، زيرا گنبد از داخل داراى رسمى بندىهاى بسيار زيبايى است كه در نوع خود بىنظيراند . مصالح بنا از سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج بوده ، نماى بيرونى آن در ابتدا با ملات گچ سنتى و در سالهاى اخير با سيمان سفيد اندود شده است .
تمامى سطوح فضاى داخلى امامزاده با گچ اندود شده و معجر چوبى سادهاى روى قبر قرار دادهاند . اين شهر در آبانماه 1385 ه . ش . 5695 خانوار و 832 ، 19 نفر جمعيت داشته است .
( 2 ) . ميان عكسهاى آلبوم ناصر الدين شاه ، عكس پلى است كه « رضاى عكاس » برداشته است . ( عكس شماره 12686 كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ) در زير اين عكس نوشتهاند : « عكس پل رودخانهء پلور كه از كوه اسك جارى است از بناهاى حاجى ميرزا بيك نوكر صدر اعظم سابق است . رو به جنوب انداخته شد . فى شهر صفر المظفر سنه 1282 اودئيل » . ( از آستارا تا استارآباد ، 4 / 6 ) ممكن است اين حاجى ميرزا بيك با على اكبر بيك نسبتى داشته باشد .
( 3 ) . تاج الدوله ، چهل و دومين همسر شاهنشاه زنباره ، خرافاتى و عياش قاجار ، يعنى « فتحعلى شاه » است .
نام اصلى او طاووس خانم و گرجىتبار و اهل اصفهان بوده ، كه در 15 سالگى صيغه ( زن موقت ) شاه شده است . بنا به گفتهء « اعتماد السلطنه » تخت مرصع خورشيد پس از مدتى ، به افتخار اين زن زيباروى به تخت طاووس شهرت يافت . او شعر هم مىسروده و به زودى توانست جايگاه خاصى در حرمسرا و دربار براى خود دست و پا كند . روابط خوبى با انگليسىها داشت و فتحعلى شاه وى را تاج الدوله لقب داده و دستور