بوشهر و بندر عباس و بغداد آمده و از جده وارد شده ، و يك هزار و كسرى هم از راه اسلامبول آمدند و از جده و ينبع وارد شدند ، و قريب هفت صد نفر از اين حجاج حجه فروش و عكام و درويش و فقرا بودند كه منفعتى از آنها به هيچكس نمى - رسيد ، و دو هزار و كثرى حاجى بودند . و حجاج ايرانى بالنسبه به ساير حجاج از جهت مخارج و اسباب منزل و چادر و غيره منظمتر و بهتر بودند . و در هذه السنه از علما و اعيان معتبر ايران كسى به مكه نبود . اشخاصى كه فى الجمله معروفيتى داشتند از قرار تفصيل ذيل است :
حاجى ملا رضاى استرابادى كه تركيب خواجهها است و از علماى استراباد است .
حاجى مير محمد على مجتهد طهرانى پسر مرحوم آقا سيد مرتضى طهرانى كه غالبا در عتبات متوطن است .
ابو الحسن ميرزاى شيخ الرئيس كه ساكن ارض اقدس و از آصف الدوله فرارى مكه شده بود .
حاجى ميرزا فضل اللّه كه از مجتهدين شيراز است .
ميرزا رضاى ، ميرزاى مرحوم علاء الدوله كه حال لشكرنويس است .
ميرزا موسى پسر ميرزا عليرضا ، مستوفى خراسان كه آن هم فرارى از آصف - الدوله بود .
حاجى ميرزا احمد خراسانى ، مستوفى حضرت رضا سلام اللّه عليه ، پسر معتمد - التوليه .
عيال نواب نير الدوله پرويز ميرزا .
عيال علاء الملك .
حاجى امير خان سرهنگ پسر امين ديوان گيلانى .
حجاج تركيهء عثمانى
حجاج اسلامبولى و آناطولى و روملى و طرابزن همه ساله از دوازده هزار الى پنج هزار نفر مىشوند . اينها اگرچه به مذاهب اربعه [ اند ] ، اما اغلب طريقهء دراويش دارند و سنى صوفى هستند و به ندرت شيعه هم در ميان آنها يافت مىشود . و ابدا تعصبى در مذهب ندارند و اغلب صلح كلاند و همگى رعيت دولت رومند . و هر نفرى يك مجيدى و ربع كه قريب هفت هزار دينار پول ايران است ، از بابت تذكره به كارگذار دولت عثمانى كه در جده است مىدهند . و در هذه السنه قريب هفت هزار نفر آمده بودند ، و اغلب از جده و ينبع وارد مملكت