حجاج مغربى
حجاج مغربى « 27 » همه ساله از ده هزار الى دو هزار به مكه مىآيند . و اينها رعيت دولت فرانسه و از اهالى جزاير تونس و مذهبشان مالكى است . و اغلب تنومند و سياهچرده و كممو و شرور و جنگجو و متعصب در مذهب خود هستند ، و همه با اسلحه مىآيند . و از جانب دولت فرانسه هميشه نايب قونسولى در جده هست و از بابت پول تذكره هر نفرى پنج فرانك « 28 » كه هر فرانكى يك ريال پول ايران است ، به قونسول خود مىدهند . و در هذه السنه چهار هزار و كثرى آمده بودند و از جده و ينبع وارد مملكت حجاز شدند .
حجاج هرسك و بوسته
حجاج هرسك « 29 » و بوسته « 30 » همه ساله از چهارصد الى يكصد نفر به مكهء معظمه مىآيند . و اينها اغلب زرد مو و زرد رو و به اهالى اروپ شبيه هستند ، و رعيت دولت نمسه و مذهبشان اغلب حنفى است . و از جانب دولت نمسه به جهت حفظ اينها و سؤال و جواب كشتيهاى كمپانى نمسه ، نايب قونسولى هميشه در جده هست . و هريك از اين حجاج از بابت تذكره ، قريب يك ريال و نيم فرانسه به قونسول خود مىدهند . و در هذه السنه قريب دويست نفر آمده بودند و همه از بندر جده وارد مملكت حجاز شدند .
حجاج يونانى
حجاج يونانى همه ساله از پانصد نفر الى يك صد نفر به مكهء معظمه مىآيند . و اينها سابقا تبعهء دولت عثمانى بوده و به موجب معاهدهء برلن در جزو تبعهء دولت يونان شدهاند . و مذهبشان حنفى است اما ابدا تعصب در مذهب ندارند . و از جانب دولت يونان آژان قونسول يعنى مأمور قونسولى در جده متوقف است ، و اينها هم هر نفرى قريب يك ريال فرانسه كه قريب شش هزار دينار [ ايران ] است به آژان قونسول خود از بابت تذكرهء مرور مىدهند . و قريب يكصد و پنجاه يونانى كه نصارى هستند در جده مقيم و هر نفرى از بابت تذكرهء اقامت نيم ليره به آژان قونسول خود مىدهند . و در هذه السنه از حجاج يونانى قريب سى صد نفر آمده بودند .
حجاج افغانستان
حجاج افغان همه ساله از شش صد نفر الى دويست نفر
هامش
( 27 ) - مقصود حجاج شمال آفريقاست .
( 28 ) - اصل : فرنك .
( 29 ) -Heresek( لطفا به اضافات نگاه كنيد ) .
( 30 ) -Bosna( لطفا به اضافات نگاه كنيد ) .