ميوهها و لبنيات
اكثر ما يحتاج اين ولايت از خارج آيد . مركبات دارند [ كه ] بيشتر در كوزههاست . پرتقال و ليموى ترش بسيار خوب درشت زياد هست . همه قسم ميوه دارد . گيلاس و آلوبالوى خيلى خوبى دارد . بقولاتش بسيار ممتاز است خاصه كاهو . لبنياتش زياد خوب است بخصوص ماست . يقين ماستش از ماست اصفهان بهتر مىشود .
واردات
بيشتر ما يحتاج اين ملك مثل گندم و برنج ، باقلا ، مرغ ، تخم مرغ ، شكر ، نبات [ و ] قند اينجا از مصر مىآيد . بعضى از شام حمل مىشود . چند قسم ماهى از اين دريا صيد مىكنند . قيمت اجناس زياد گران نيست بلكه مىتوانم گفت بيشتر چيزها از قيمت ايران زياده نيست . وفور نعمت هست . مردمش خوشصورت [ اند ] خاصه طايفهء اروم و چركس « 6 » .
چراكسه
از جملهء غرايب اين است كه مردم چركس را وقتى كه به اين ولايت مىآورند خوشصورت نيستند . چندى كه در اين ملك مىمانند آبوهوا [ 51 ب ] چنان تغيير و تبديل كند كه گويا آن مردم نباشند . از مرد و زن صورتهاى بسيار خوب دارند . همه لطيف و نظيف [ و ] قاطبهء اهلش مؤدب ، معقول ، صادق ، خوش زبان ، زود آشنا [ و ] مهرباناند .
سهل البيع
خريد و فروش غلام و كنيز
يكى از حكايات عجيب كه در اين ملك شايع است حكايت مبايعهء كنيز و غلام چركسى است كه زياده از حد خريد و فروش مىشود و كنيزها را بدون عقد
هامش
( 6 ) . چركس : « اين طايفه سفيدرو و سياه مو هستند و مذهبشان تسنن » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 83 ) .