مدرسهء مادر شاه
ازجمله بناهاى عالى اين ولايت مدرسهء مادر شاه است ، از بناهاى مادر شاه سلطان حسين . « 19 » در چهار باغ قديم واقع است . الحق بنايى به اين خوبى گويا در همهء ايران نباشد . اين مدرسه ثانى مسجد شاه اصفهان است . بنّايى و حجّارى و كاشى [ 246 ب ] كاريهاى بسيار ممتاز دارد . آبادتر از مساجد و عمارات ديگر است . در اين مدرسه هم نقره است . كتيبهء آن را بسيار خوب نوشتهاند . در فصل بهار اين مدرسه بسيار باصفاست .
مسجد جامع
ازجمله بناهاى قديم ، مسجد جامع است . گنبد اين مسجد معروف است .
بتكده بوده است ، كليسا شده ؛ بعد از آن معبد مسلمانان گشته . در عهد اسلام منارهها و ايوانها [ و ] شبستانها در اطراف اين گنبد ساختهاند . از مساجد معروف اصفهان است .
مسجد حكيم
مسجد حكيم مسجدى است بسيار محكم و عالى . در عهد صفويه بنا شده است ، از مساجد معروف است .
عمارات و باغات ، مدارس و مساجد آباد و نيمه خراب در اين شهر بسيار است كه شرح آنها مايهء اطناب خواهد شد . بسيار دريغ است كه شهرى به اين عظمت اين قسم خراب افتاده است .
جلفا
خارج شهر [ 247 آ ] در كنار رودخانه ، شاه عباس صفوى شهرى بنا كرده است بهجهت سكناى نصارا موسوم به جلفا . جاى بسيار خوبى بوده است [ و ]
هامش
( 19 ) . اين مدرسه به فرمان شاه سلطان حسين صفوى ساخته شده است ، درحالىكه نويسنده آن را از بناهاى مادر شاه سلطان حسين مىداند .