چهار باغ و عمارت جهاننما
ازجمله بناهاى مشهور خيابانى است كه چهار باغش گويند . اول اين چهار باغ از پشت ، باغ هشت بهشت است . ابتداى آن عمارت مربع مرتفعى است مثل عمارت علىقاپى ، قدرى مختصرتر موسوم به عمارت جهاننما . از زير اين عمارت در بزرگى گشوده مىشود به چهار باغ .
[ چهار باغ ] خيابانى است طولش زياده از نيم ساعت . [ 245 آ ] عريض [ و ] وسط خيابان نهر آبى است . دو سمت نهر دو راه است بهجهت عبور . دو طرف هر دو راه باغچهء طولانى است كه از دو سمت كنار آنها درختهاى چنار و گل بقاعده كاشته شده است . وسط باغچهها سبز [ و ] دو طرف هردو باغچهها باز راه است بهجهت عبور مردم ، همه سنگفرش . دو سمت اين خيابان همه باغات است كه سر در هرباغى عمارت عالى داشته است قرينهء هم ، و مقابل سردرهاى اين باغات درياچههاى آب بوده است . حال بسيار خرابى دارد . واقعى بناى ملوكانهاى است .
پل الله ورديخان
آخر اين چهار باغ مىرسد به پل بزرگى كه موسوم است به پل الله ويردى خان . از پلهاى بسيار خوبى است كه بر زايندهرود ساخته شده است .
همه از سنگ تراشيده و آجر تراش ، سى و سه چشمه است . « 15 » [ 245 ب ] دو طرف پل همه طاقنما و غرفات است .
باغ هزار جريب
از پل كه گذشت قدرى فاصله باز بههمين قسم چهار باغ ، اول خيابانى است ، نزديك به يك ساعت طول اوست . مىرود تا دامن كوه صفّه كه باغ بزرگى است موسوم به باغ هزار جريب . « 16 » باغات و عمارات عالى باصفايى بوده
هامش
( 15 ) . پل الله ورديخان سيصد متر طول و چهارده متر عرض دارد .
( 16 ) . خيابان چهار باغ را هم در همان وقت ساختند . به آن تخت سبز هم مىگفتند . اين خيابان به -