عصر جمعه 16 [ رمضان ] از آباده حركت نموديم به سمت شورجستان مدّت پنج ساعت و نيم رفتيم . قريب شش فرسخ است و بعضى گويند پنج فرسخ است . در چاپارخانه منزل كرديم .
امامزاده هم دارد ، محمد پسر امام زين العابدين ( ع ) ، و كاروانسرايى قديم .
صبح شنبه 17 [ رمضان ] عبد المطّلب نام ، پير مردى صاحب نفس ، به ديدن آمد . به تقرير خودش 119 سال عمر دارد . برادرى دارد 121 ساله و برادرى ديگر داشته 123 [ ساله ] . زنى داشته دختر مرحوم حاجى محمّد جعفر آباده [ اى ] 93 [ ساله ] در 17 ماه قبل فوت شده و خودش خالهزادهء آن مرحوم است . جمعى اولاد و نواده دارد . در ضمن صحبت مىگفت كه اعليحضرت شاهنشاهى در سن 84 سالگى قرانى دارند و ان شاء اللّه تعالى به سلامت مىگذرانند و عمر زياد مىكنند . و در آن صفحات معروف است كه مكرر اخبار او به تجربه رسيده و صحّت .
خيلى پريشان است مستدعى قليل مستمرى است ، در جزو كتابچهء فارس . فى الجمله اطّلاعى هم از طبّ دارد . مىگفت : زهرهء « 1 » بز كوهى براى ضيق النّفس « 2 » خوب است و هرگاه شخص گوشت و چربى گور بخورد به مرض كوفت « 3 » مبتلا نمىشود .
جلگهء آباده شكار آهو و بز و گور دارد و شورجستان قلعهاى دارد و صاحب هشتاد خانوار .
ماليات شورجستان 3500 دينار « 4 » است از رشتهء قناتى كه يك سنگ و نيم آب دارد . مردم بيچارهء فقيرى دارد نصف سال خوشحالند و زياده از نصف سال حال ندارند .
[ ايزدخواست ]
عصر شنبه 17 [ رمضان ] حركت نموديم به سمت ايزدخواست . 4 ساعت و نيم است ، قريب 3 فرسخ راه . در چاپارخانه وارد شديم . صاف و هموار است در آخر قدرى بلندى دارد . از سه منزل قبل ، جلگهء كوير [ ى ] فيما بين دو رشته كوه واقع است جز جلگهء آباده كه حاصلخيز است .
ايزدخواست محلّه « 5 » ايست واقع در كنارهء درّه به عرض 300 ذرع و عمق 10 ذرع الى 20 ذرع و طول هشت فرسخ كه تمام زراعت است 4 [ فرسخ ] در طرف شمال و 4 در طرف جنوب . ولى دو فرسخ از آخرى مال ايل قشقايى است و رودخانهاى هم در قعر درّه جاريست و صحراى بالا كوير و لم يزرع است و اين محلّه واقع است در روى كمر سنگ ريگى به شكل بيضى ، عرض وسط
هامش
( 1 ) . كيسه زردآب ( صفرا )
( 2 ) . تنگى نفس
( 3 ) . سفليس
( 4 ) . اين رقم به احتمال زياد نادرست است . مگر اينكه دينار خاصى مورد نظر باشد .
( 5 ) . جا ، ناحيه