ناروا تغيير يافته است . در قسمتهاى ديگرى از چهار جانب صحن ، حجرهها و غرفههاى محل سكونت طلاب را ترتيب دادهاند . « 1 »
اعتماد السلطنه دربارهء اين مدرسه مىنويسد :
« دوشنبه 6 محرم سنهء 1299 قمرى ؛ . . . شب ، روضهخوانى در مدرسهء مرحوم محمد حسين خان مروى وزير فتحعليشاه مهمان هستم . اين مدرسه و اين مهمانى تفضيلى دارد .
اما مدرسه ، شصت الى هفتاد سال قبل محمد حسين خان قاجار مروى كه وزير فتحعليشاه بود ، اين مدرسه و مسجد را ساخته و موقوفات زيادى براى اين مسجد قرار داده است . كتابخانهء مفصلى دارد . حجرات هر يك شش هفت تومان در ماه مخارج دارد و ازجمله شرط واقف ، اين است كه مجتهد جامع الشرايط تهران بايد متولى باشد . حالا حاجى ملاعلى كنى متولى است و از زمان توليت او ادارهء امور خيلى منظم است و شرط ديگر اينكه طلاب اين مدرسه ايام عاشورا را نبايد مهمان شوند و به خارج بروند . بايد هر شب در مدرسه روضهخوانى باشد و شام داده شود . حاجى ملا على خيلى شأن و عظم داده و مرا مخصوصا دعوت نمود [ ه است ] خلاصه رفتم .
نماز جماعت خوانده شد ، بعد از نماز روضهخوانى بسيار خوبى شد . خيلى منظم . . . » « 2 »
سقاخانهء نوروز خان
سقاخانهء نوروز خان هم يكى ديگر از بناهايى است كه در زمان فتحعليشاه ساخته شد . اين سقاخانه كه در اصل يك باب دكان بوده است ، در شمال شرقى جلوخان شمالى مسجد شاه قرار داشته و به وسيلهء پلكانى به مسجد طبقهء فوقانى مربوط مىشده است . اين سقاخانه در واقع به جاى سقاخانهاى كه پيش از احداث خيابان بوذرجمهرى در زير بازارچهء نوروز خان قرار داشت ساخته شده است . سقاخانهء قديمىتر كه جاپاى سنگى نيز داشت ، از زيارتگاههاى هميشه شلوغ تهران بود . ولى در جريان احداث خيابانهاى جديد در زمان رضا شاه به همراه بازارچهء نوروز خان كه از جنب سقاخانهء فعلى به سوى مسجد شاه امتداد داشت ، تمام بناهاى دو سرى خيابان و ازجمله جاپاى سقاخانه از بين رفتند . « 3 »
بانى سقاخانهء نوروزخان عزالدينلو ، رئيس تشريفات يا ايشيك آقاسى فتحعليشاه بود . « 4 » پدر
هامش
( 1 ) . هما ، ص 415 .
( 2 ) . روزنامهء خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 133 .
( 3 ) . تهران در گذشته و حال ، ص 160 .
( 4 ) . شرح حال رجال ايران ، ج 3 ، ص 433 .