روز دچار بيمارى شد و بدين واسطه بيشتر سپاهيانش متفرق شدند و ازبكان مشهد را تسخير كرده و گروهى از قزلباش و اهل شهر و سادات را كشتند . شاه عباس در تهران به معالجه پرداخت و سرانجام چون از اطبا مأيوس شده ، به حضرت عبد العظيم پناه برده ، در آن حضرت بهبودى يافت . « 1 » مىگويند شاه عباس پس از بهبودى بر هر كسى كه از خارج شهر تهران داخل اين شهر شود و شب را در آن بيتوته كند و لعنت فرستاد . بعضى از مورخين برآنند كه اين نفرين شاه عباس نه براى بيمار شدن در تهران ، بلكه به علت وحشيگرى و پذيرايى بد مردم اين سرزمين از وى بوده است . « 2 »
نخستين پادشاهى كه بيگلربيگى براى تهران و بلوكات آن تا فيروزكوه معين كرد ، شاه عباس بود . « 3 »
بيگلربيگىها حكامى بودند كه از مركز تعيين مىشدند ، البته در موارد بخصوصى هم اين سمت موروثى بود . « 4 » بيگلربيگى حق عزلونصب جمعى را كه در حوالى و اطراف مملكت او بودند داشت . « 5 »
تهران عصر صفوى
به طور كلى ، شاهان سلسلهء صفويه عمارت سلطنتى مهمى در تهران برپا نكردند و تنها شاه عباس در محل فعلى ارك ، در داخل حصار شاه تهماسبى ، چهار باغ و چنارستانى به وجود آورد كه بعدها ديوار بلندى به دور آن كشيده و عمارت و مقر سلطنتى را داخل آن ساختند و نام ارك بر آن نهادند و نيز شاه سليمان ( 1077 - 1105 ه ق . / 1667 - 1994 م ) در آنجا قصرى ساخت كه بعدها شاه سلطان حسين به هنگام اقامت در تهران سفير عثمانى را در آنجا به حضور پذيرفت . « 6 »
در سال 1720 م ( 1134 ه ش . ) سفير عثمانى ، درى افندى ، از سوى سلطان احمد خان پادشاه عثمانى به تهران آمد .
هامش
( 1 ) . مرآة البلدان ، ج 1 ، ص 831 .
( 2 ) . همان ، ص 828 .
( 3 ) . همان ، ص 829 .
( 4 ) . سازمان ادارى حكومت صفوى يا تعليقات مينورسكى بر تذكرة الملوك - ترجمهء مسعود رجبنيا . ص - 78 از كتاب تذكرة الملوك ، چاپ دوم اميركبير ، 1368 .
( 5 ) . تذكرة الملوك ، ميرزا سميعى ، به كوشش دكتر سيد محمد دبير سياقى ، ص 4 ، اميركبير چاپ دوم 1368 .
( 6 ) . تاريخچهء ساختمانهاى ارك سلطنتى تهران ، يحيى ذكاء ، ص 3 ، انجمن آثار ملى ، 1349 .