9 / شهر يورگان :
روز چهارم شهريورماه كه نام روز هم شهريور و به جهت توافق اين دو جشن بود . و شهريور نام ملك موكل جواهر سبعه و فلزات و قوام صنعتهاى دنياست . و اين عيد را آذر جشن هم ميگفتند ، زيرا آخر ايام تابستان و آغاز سرما و ميل مردم به آتش افروختن بود ، و بنابرين در خانههاى خود آتش عظيم مىافروختند و گويند كه اين جشن را مردم خراسان از رسوم تخارستان گرفته و آن را از تاريخ اول زمستان به اول خزان آورده بودند . « 1 »
10 / آبانگان :
دهم آبانماه كه با روز آبان مصادف بود ، به جهت توافق اسمين بنام آبانگان عيد گرفته مىشد ، كه مردم به ياد برخى از موفقيتهاى اجتماعى و عمرانى شادمانى ميكردند و بقول گرديزى : « و اندر آبانگان با مرز و طهماسپ ، بزرگ آب روان كردند در جويها كه افراسياب بياگنده بود ، و هم اندرين روز خبر رسيد ، به همه كشورها كه پاشاهى از ضحاك بشدوبه افريدون رسيد ، و مردمان بر مال و ملك خويش مالك گشتند و با زن و فرزند خويش اندر ايمنى بنشستند ، كه اندر روزگار ايمنى نبود » « 2 »
11 / آذر جشن ( بهار جشن )
روز نهم آذرماه مقارن بود با روز آذر ، كه به جهت توافق اين دو نام جشن آذر بنام ملك موكل آتش گرفته مىشد ، و زردشتيان درين روز آتشكدهها را زيارت ميكردند ، و بدن را با آتش گرم مىساختند ، زيرا آذرماه آخر موسم زمستان و شدت سرما بود . « 3 »
اين جشن را بمناسبت وصول ايام بهار « وهار جشن » هم گفتندى ، و از اول آذرماه آغاز گشتى ، كه در عصر اسلامى به زبان تازى آن را عيدركوب الكوسج ميگفتند . « 4 »
هامش
( 1 ) - آثار 222 و ساسانيان 226
( 2 ) - زين الاخبار خطى باب 22
( 3 ) - آثار 225
( 4 ) - ساسانيان 227