بودند ، و مردم سمت مشرقى افغانستان نيز ظاهرا ايام هفته را استعمال نميكردند ، اگرچه در سنسكريت و هند ايام هفته موجود بود .
زيرا هيون تسنگ كه در حدود سنه 9 ه گندهارا را ديده و از تقويم مروج آنوقت صحبت ميراند ، از ذكر ايام هفته خاموش است . و در كتيبهء سرخ كوتل بغلان نيز تاريخ آن سى و يكم سال سلطنت كنيشكا هنگام نيسان ماه ( برج حمل حدود 160 م ) نوشته شده « 1 » كه ذكر روز ندارد . هكذا در كتيبهء خروشتى خوات و ردگ روز تعيين نشده و گويد :
كه در سنه 51 عهد كنيشكا بتاريخ 15 ماه ارته مىزيوس ( يونانى ) معبد خوات ساخته شد . « 2 » اما در كتيبهء توچى وزيرستان - چنانچه در آغاز اين مبحث گذشت - تاريخ ماه كرتيكا و روز دوم تاريك ( يعنى هفدهم ) بدون ذكر نام روز قيد شده ، در حالى كه در رسم الخط عربى روز جمعه 13 جمادى الاولى 243 ه نوشتهاند ، و ازين برمىآيد ، كه تعيين روز را طوريكه هيون تسنگ شرح داده ، به پانزده روز تاريك و روشن ميكردند ، و نوشتن ايام هفته رواج نداشت .
بقول البيرونى هنديان اسماى ايام هفته را مىشناختند ، و هر روز را بنام يكى از كواكب سبعه مسمى ساخته بودند ، كه بعد از نام همان كوكب ، كلمه « بار » را كه در سنسكريت جزو هفتم يك هفته و بجاى شنبه فارسى بود مىآوردند ، كه عين همين ترتيب در انگليسى و فرانسوى نيز تاكنون موجود است بدين موجب :
1 - روز يكشنبه : آدت بار ( اتوار كنونى )
SUNDAY
يعنى روز آفتاب .
2 - روز دوشنبه : سومه بار ( سوموار كنونى )
MONDAY
يعنى روز مهتاب .
3 - روز سهشنبه : منگل بار ( منگلوار كنونى )
TUESDAY
يعنى روز مريخ .
4 - روز چهارشنبه : بد ه بار ( بدهوار كنونى )
WEDNESDAY
يعنى روز عطارد .
5 - روز پنجشبه : برهسپت بار ( لكثمىوار كنونى )
THURSDAY
يعنى روز مشترى .
6 - روز جمعه : شكر و بار ( شكروار كنونى )
FRIDAY
يعنى روز زهره .
هامش
( 1 ) - مادر زبان درى 15
( 2 ) - تاريخ افغانستان 2 / 302