تشكيلات لشكرى
مردم آريائى قديم كه از سرزمينهاى دامنههاى هندوكش به شرق و غرب هجرت كردهاند ، در بين خود تشكيلات نظامى داشتهاند ، و مخصوصا چون به سمت شرق و سرزمين هند رسيدهاند ، داراى ترتيب خاص لشكرى بودهاند .
از تشكيلات نظامى آريائيان قديم ، در جنگ تاريخى مهابهارت و كتاب آن ( حدود 15 / 14 ق م ) اشاراتى موجود است ، كه در ان يك واحد بزرگ نظامى را اكشوهنى
AKSHAU HINI
يا اچهونى ميگفتند ، و اين نظام لشكرى كه بقول البيرونى براى ترتيب تعبيه و نقل و حركت و نزول عساكر گرفته شده بود ، تا عصر اسلامى هم وجود داشت ، و چون كابلشاهان و رتبيلان در عنعنات قديم با آريائيان هندى مشترك بودهاند ، بنابرين همين ترتيب عنعنوى لشكردارى قديم را هم داشته باشند « 1 » .
مطابق شرحيكه البيرونى ميدهد : يك واحد بزرگ لشكرى از اجزاى ذيل تركيب مىشد :
يك واحد كوچك لشكر را پتى
PATTI
ميگفتند ، كه عبارت از پنج پياده و سه اسپ و يك پيل و يك عراده بود و اين عراده را در سنسكريت رتهه
RATH
گفتندى ، كه در شطرنج رخا و در اصطلاح يونانيان عراده جنگى باشد « 2 » ، و ترتيب صعودى لشكر چنين است :
3 پتى يك سينامخ
SINAMUKH
( سه عراده ، 9 اسپ ، 15 پياده ، 3 پيل )
هامش
( 1 ) - قاموس هندوستانى 70 از دنكن فوربس طبع لندن 1866 م
( 2 ) - كتاب الهند 340