به فرمان شاه سلطان حسين صفوى از آخرين شاهان اين دوران در سال 1118 بنياد اين بناى باشكوه گذاشته شده و چون شاه نام برده ، خود از دوستداران علوم و صنايع بوده ، و نزد دانشمندان زمان به فراگرفتن علوم و فنون مىپرداخت ؛ از اينرو بر آن شد كه اين مدرسه كه محل سكونت طلّاب علم و جاى تعليم و تعلم و بحث و تفحّص مسائل علمى است از هر جهت در نوع خود ممتاز و بىنظير باشد تا آنجا كه بنا بر نقل مشهور پس از پايان يافتن ساختمان مدرسه ، يكى از حجرات را براى خود اختصاص داد كه اكنون هم آن حجره با تزئينات خاص از ساير حجرات ممتاز و سالم و بىعيب باقى مانده و به نام آن شاه بدبخت و تيرهروز مشهور است .
مىگويند وى در حجره مذكور كه در انتهاى شمال غربى مدرسه واقع است براى مطالعه و مباحثه و مذاكره با مدرسين و طلّاب حاضر مىشده است . در كتيبهى منظومى كه به خط نستعليق بسيار زيبا در داخل دالان وجود دارد اشاره به شعرى كه مشتمل بر ماده تاريخ اتمام بنا مىباشد ، شده است . « 1 » ضلع غربى مدرسه كه مشتمل است بر سردر بسيار عالى و كاشىكارى نفيس و ظريف و نماى زيباى 17 دهانه ايوان دو طبقه كه عقب آن حجراتى است در حاشيه خيابان چهارباغ قرار دارد و بر زيبايى و شكوه خيابان افزوده است . دور دهانه سردر از كاشىهاى فيروزهاى و بر
هامش
- بناهاى مهمّ اصفهان و يادگار دوران سلطان حسين صفوى است . . . و به قول پروفسور پوپ ، بهترين دليل بقاى ذوق و قريحهء هنرى ايران در آن عصر است . . . كه جا دارد آن را بناى عظيم بناميم . . . » ( نقل از تاريخچهء اوقاف اصفهان ، ص 117 ) .
( 1 ) - كه به خط محمّد صالح اصفهانى ، در الواح جداگانهاى ، اشعارى به خطّ نستعليق نوشته شده و در آخرين لوح اين شعر آمده از شاعرى به نام « نجيب » كه بيانگر سال بنا و تاريخ اتمام آن است :بهر تاريخ بنا و سال اتمامش « نجيب » * مطلعى چون مهر و مه ، گرداند زيب خافقين
مسجد سلطان عادل ، ماه اوج مشرقين * مدرس عاليجناب شاه دين ، سلطان حسينكه سلطان عادل برابر 1118 سال شروع بنا ، و شاه دين برابر 1119 تاريخ اتمام بناست .