در دورهء سلوكىها و جانشينان اسكندر ، كه حدود هشتاد سال در ايران سلطنت مطلقه داشتند ، اصفهان از شهرهايى بوده است كه حكومت آن به مناسبت اهميّت تاريخى و امتيازات جغرافيايى ، همواره مدعيانى داشته است .
در تاريخ آن زمان به طور مكرر به نام پارتاكنا يعنى اصفهان و حكومتنشين آن گاباى و گابينا برمىخوريم كه بين سرداران جانشين اسكندر دست به دست مىشده است ؛ از آن جمله در خزان سال 317 ق م آنتيگون « 1 » ، سردار معروف اسكندر ، پس از عقبنشينى از شوش در محل گابينا ( - گابى ، گى ) با سردار ديگرى به نام اومن « 2 » مصاف داده است . « 3 »
در تاريخ سياسى پارت ، تأليف نيلسون دوبواز « 4 » نيز آمده است كه آنتيوخوس چهارم سلوكى ملقب به اپيفانس « 5 » ( 175 - 164 ق م ) در سال 165 ق م پس از تصرّف ارمنستان به همدان و پرسپوليس ( تخت جمشيد ) حمله برد ، ولى مردم اين نواحى بر او شوريدند و چنانكه در تواريخ ديگر اين دوره هم ضبط شده ، وى در گابيناى اصفهان وفات يافت . « 6 »
طى ساليانى چند ، بعد از مرگ آنتيوخوس چهارم ( - آنطيوكوس ) ، در غرب فلات ايران چند كشور پادشاهى مستقل به وجود آمد كه مهمتر از همه پادشاهى اليمائيدها « 7 » يا عيلاميان نام برده شده و منابع سكهشناسى نام يكى از پادشاهان آنها را به نام كامناسكير به دست مىدهد كه كشور او در بهترين ايام تاريخ خود از گابينا و اصفهان كنونى تا خليج فارس ممتد بوده است . « 8 »
هامش
( 1 ) .Antigone( 2 ) .Evmene( 3 ) . دياكونوف ، اشكانيان ، ص 9 .
( 4 ) .Nilson C . Deboise( 5 ) .Antoichus Epyphanes( 6 ) . دياكونوف وفات آنتيوخوس چهارم را در گابينا ، سال 163 ق م ذكر كرده است ( اشكانيان ، دياكونوف ، ص 143 .
( 7 ) .Elymaids( 8 ) . همان ، ص 43 .