خود حفظ احترام نمودهاند . اين بود كه مدفن شاه عباس در همان سالهاى اول حالت ابهام به خود گرفت ولى بمرور ايام شناخته گرديد و نوشتهء آدام اوله آريوس ، كه بفاصلهء كمتر از دهسال بعد از درگذشت اين شاه بايران آمده ماههاى متوالى در اردبيل و اصفهان اقامت و با طبقات مختلف مردم و حتى دستگاه سلطنت ايران در تماس بوده است ، از اين حيت نبايد از نظر محققان دور باشد .
از نويسندگان ديگر حاج شيخ عباس قمى هم « در منتهى الآمال » به اين امر اشاره كرده « 1 » نوشته است : « قطب الاقطاب ، برهان الاصفياء و الكاملين ، شيخ صفى الدين ابو الفتح اسحق اردبيلى ، كه سلاطين صفويه را بسبب انتسابشان به او صفويه گفتند ، در سنهء 735 در اردبيل وفات كرده و در آنجا به خاك رفت و نزد او دفن كردند جماعتى از اولاد و احفاد او را مانند شيخ صدر الدين و شيخ زين الدين و پسرش جنيد و سلطان حيدر و شاه اسماعيل و شاه محمد خدابنده و شاه عباس اول و اسماعيل ميرزا و حمزه ميرزا و غير ايشان » .
دايرة المعارف اسلامى ايران نيز در اينباره چنين مينويسد « مقبرههائى كه در اردبيل و گرد مقبرهء شيخ صفى الدين مىباشد از اين قرار است . . . و مقبرههاى اسماعيل ميرزا و حمزه ميرزا و شاه عباس اول » « 2 » .
علاوه بر مدارك فوق رفتار و اعتقاد شخصى شاه عباس نسبت بجد خود شيخ - صفى الدين نيز ممكن است بر صحت اين نظريه قرينهاى باشد زيرا او ، كه در حال حيات ، در هركار سختى كه برايش رخ ميداد ، به منظور استمداد از شيخ باردبيل ميرفت و با زيارت مرقد او از وى يارى ميخواست بعيد نيست وصيتش هم آن باشد كه بعد از مرگش جسد او را در كنار جدش به خاك بسپارند .
بهرحال مقصود ما از آوردن اين مطالب نه آنست كه بعد از سه قرن و نيم قبر شاه عباس كبير را در اين كتاب نبش كنيم و جسد او را باردبيل برده در مقبرهء شيخ صفى الدين مدفون سازيم .
هامش
( 1 ) - منتهى الآمال . حاج شيخ عباس قمى . تهران . چاپ علمى . ( بدون تاريخ ) . جلد 2 . ص 266 .
( 2 ) - دائرة المعارف اسلامى ايران و همگى شيعهء اماميهء اثنى عشريه . جلد 2 . ص 114 .