و اگر نخواهد مباش ، عطيّهء جهان در حق ما جز اين تن نيست ، اين همه تطاول او بر ما براى اين است ، عطاى خود را گو بازستان و برو كه احتياج به آن نداريم تا آن زمان كه خداوند ما اين تن را آن جهانى سازد و با ما دهد ؛ و السّلام .
* * * بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
مكتوب 209 - [ معبوديّتى كه خداى عزّ و جلّ به آن معبود است ، ازلى است ]
من عبد اللّه قطب الى وليّى فى اللّه الامير عماد الملّة و الدّين جعفر ثبّته اللّه فى الثابتين
فقد قال اللّه تعالى :
إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ
« 1 » و قال تعالى حكاية عن موسى :
إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً فَإِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ
« 2 » « و فى الحديث القدسى : يا عبادى لو انّ اوّلكم و آخركم و انسكم و جنّكم كانوا على قلب اتقى رجل واحد منكم ما زاد ذلك فى ملكى شيئا ، يا عبادى لو انّ اوّلكم و آخركم و انسكم و جنّكم كانوا على قلب افجر رجل واحد منكم ما نقص ذلك فى ملكى شيئا » .
فرمانبردارى گاهى مظنه منّتى باشد كه فرمان براى استكمال آمر باشد ، اما گاهى كه فرمان براى تكميل مأمور باشد محل منت پذيرفتن بيش است كه منت نهادن ، و اوامر الهيّه از قبيل ثانى است ، براى آنكه از عبادت حادثه اثرى به خدايى قديم نمىرسد ، معبوديّتى كه خداى عزّ و جلّ به آن معبود است ازلى است كه « لم يزل ربّا و لا مربوب و لم يزل خالقا و لا مخلوق » قيام آن نه به عابديّت عابدان است گردش حال در لاعابديّت و عابديّت به عابدان عايد است كه حركت مىكنند از نقصان به كمال ، ذات خداى
هامش
( 1 ) . سوره زمر ، آيه 7 « اگر كفر ورزيد خدا از شما سخت بىنياز است و براى بندگانش كفران را خوش نمىدارد و اگر سپاس داريد آن را براى شما مىپسندد » .
( 2 ) . سوره ابراهيم ، آيه 8 « اگر شما و هركه در روى زمين است ، همگى كافر شويد ، بىگمان خدا بىنياز ستوده [ صفات ] است » .