متطلّع است به سوى سيّئات كبرى در مضايق يأس ، پس اين سيّئات را سيّئات نداند . فهم من فهم و علم من علم
وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً
« 1 » و السّلام على الاخوان التائبين العابدين الحامدين .
* * * بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
مكتوب 95 [ واثقتر نبودن بنده به آنچه در كيسه او است از او به آنچه در خزانهء خداى است ]
( من عبد اللّه قطب الى وليى فى اللّه و حبيبى الامير الحاج شمس الملّة و الدين ابى سعيد )
كسى كه متوفى شد چنانچه املاك و اموال او به وارثان او مىرسد همچنين ملكات و احوال او را وارثان است كه آن به ايشان متعلّق مىگردد ؛ اميد كه هركس از اخوان كه به جوار حق پيوسته وارث خيرات او هم اخوان باشند تا هريك در جدّ خويش پارهاى افزايند و در اكتساب حسنات بيشتر از پيشتر كوشش نمايند و الحق نظر به ظاهر معقول نيست اين را وجهى ظاهر هست براى آنكه مشاهدهء حال او مظنّه تيقّظ و اعتبار و سزاوار به افادهء تنبّه و استبصار است ، اما مشكل اين است كه نه هرچه در ذات خود ظاهر است بر همه كس ظاهر است ، براى آنكه ادراك را دو شرط است :
يكى ظهور مدرك در ذات خويش و يكى ارتفاع حجاب از ديدهء بيننده ، و حقايق امور را اگرچه نظر به وجه اوّل مانعى از ادراك نيست ، چه در ذات در كمال ظهور و وضوح است ، اما نظر به وجه دوّم مانع هست و آن غشاوهء خداى است عزّ و جلّ كه بر ديدهء آن كس كه مىخواهد مىتند ؛ و نمىتند جز بر ديدهء هر كور
فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ
« 2 » دست در حلقه جبر نمىبايد زد كه پشت به ديوار كسالت باز كنند ! تمسك به عروهء تضرع و
هامش
( 1 ) . سوره طه ، آيه 114 « و بگو پروردگارا بر دانشم بيفزاى » .
( 2 ) . سوره انعام ، آيه 149 « برهان رسا ويژهء خداست » .