تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآت الافراد ( فارسى ) — صفحة 363

مساهمون:

ص٣٦٣
( 1423 ) نمك‌به‌حرامى : ناسپاسى ، نمك‌نشناسى . ( فرهنگ معين ) ( 1424 ) مأخذ اين داستان را نتوانستم بيابم . ( 1425 ) تمر : رطب ( خرماى رسيده ) . ( 1426 ) واگرفتن : در اينجا به معنى كنار گذاشتن ، پس‌انداز كردن ، كسر كردن . ( 1427 ) شرح الواصلين : يكى ديگر از تأليفات پيرجمالى كه در نسخهء اصل و مركز فرهنگ اسلامى شيراز موجود است . ( 1428 ) اربعين برآوردن : چله نشستن ( از رياضت‌هاى صوفيان ) . كسى كه در چله‌خانه نشيند و رياضت كشد . ( فرهنگ معين ، زير واژهء چله‌نشين . ) ( 1429 ) لمتر : تنبل ، كاهل . ( فرهنگ معين ) ( 1430 ) حر : آزاد : آزاده . ( فرهنگ معين ) ( 1431 ) بىغبار : بىغلّ و غش . ( 1432 ) سائل : كسى كه طلب هدايت كند ، و آنچه مىخواهد از خدا بخواهد . ( فرهنگ معين ) ( 1433 ) قرآن : يس ، 1 . ( 1434 ) خرگاه : خيمهء بزرگ ، سراپرده . ( فرهنگ معين ) ( 1435 ) افگار : آزرده ، خسته . ( فرهنگ معين ) ( 1436 ) اسپاه : سپاه به ضرورت شعر . ( 1437 ) نفوس : ظاهرا در اينجا نفوس جمع نفس است . ( 1438 ) زهر دم مار : ظاهرا اشاره به اعتقاد عاميانه به اين كه زهر ماران سمّى در دم آنها جاى دارد ( در حالى كه از لحاظ علم مارشناسى ، زهر اين‌گونه مارها در غدّه‌هائى واقع در سر آنها است ) . ( 1439 ) مصراع دوم اين بيت را به اين صورت نيز مىتوان خواند : « نفوس اژدر و زهر دم مار » . چنانچه نفوس را به معناى ( جمع نفس ) بگيريم و توسعا « دم » را به معنى دهان فرض نمائيم . شايد در حقيقت پيرجمالى در اينجا نفوس را به معناى ( جمع نفس ) گرفته است . ( 1440 ) اشاره به داستان حضرت موسى ( ع ) و حضرت خضر ( ع ) . ر . ك . قرآن : الكهف ، 82 - 65 . ( 1441 ) خموش مخفف خاموش : بىزبان ، گنگ ؛ ساكت . ( فرهنگ معين ) ( 1442 ) محو : به عنوان صفت ، كسى كه وجود خود را در وجود صانع يا در راه وصول به ذات احديت « محو » يعنى ناپيدا و نابود گرداند . ( 1443 ) غفّار و ستار : از صفات الهى . ( 1444 ) تراب : خاك ؛ اشاره به ابو تراب كه يكى از القاب حضرت على بن ابى طالب ( ع ) . ( 1445 ) كرّار : مختصر حيدر كرّار يكى از القاب حضرت على بن ابى طالب ( ع ) . ( 1446 ) زار : زارى ، خوارى . ( 1447 ) گدار : گذرگاه ميان كوير ، باتلاق يا رودخانه . ( فرهنگ معين ) ( 1448 ) شاه مختار : محمّد مصطفى ( ص ) . ( 1449 ) جگردوز : جگرسوز .
مرآت الافراد ( فارسى ) — صفحة 363 | پير جمال الدين محمد اردستانى / حسين انيسى پور