عين حال اصالت را به عقل نمىدهد ، بيت المقدس را خاستگاه عقل مىداند ، لكن جانب غربى آن را نه طرف شرقى .
ص 29 ، س 15 : كه زاد راهروان . . . :
مصراعى است از حافظ :
دع التكاسل تغنم فقد جرى مثل * كه زاد راهروان چستى است و چالاكى
ص 29 ، س 16 : غُدُوُّها شَهْرٌ
. . . :
( السبأ 34 / 12 ) وصف سرعت بادى است كه تحت فرمان سليمان بود . « غدوّ » از بامداد تا ظهر است و « رواح » از ظهر تا عصر . سرعت باد چنان بود كه از صبح تا ظهر به قدر يك ماه مسافت مىپيمود و از ظهر تا عصر يك ماه ديگر ، يعنى در طول يك روز بهاندازهء دوماهه راه مىرفت .
ص 30 ، س 5 : چه مستى است . . . :
بيتى است از حافظ . ديوان حافظ تصحيح قزوينى ، نسخه بدلهاى
G , I
و
J
را تأييد مىكند .
ص 30 ، س 7 - 9 :
شعر از خسرو و شيرين نظامى ، صص 361 - 362 است .
ص 30 ، س 19 : حشمنشين رمز اعراض هستند در برابر ذات و جوهر ؛
چون نغمه از جنس صوت و مسموعات است و مسموعات يك دسته از كيفيات محسوس هستند جزء اعراض نهگانه محسوب مىشوند و به اين اعتبار حشمنشين شدهاند . حشمنشين بودن به اعتبار ديگرى هم قابل توجه است : اعراض دو گونهاند ؛ قارّ الذات كه اجزاء آن در وجود گرد آيد مثل سپيدى و سياهى ؛ و غير قارّ الذات كه اجزاء آن در وجود گرد نيايد مانند حركت و سكون ( نگاه كنيد به : تعريفات ، جرجانى ، ذيل عرض ) . از آنجا كه صوت از نوع دوم است و اجزائش در وجود گرد نمىآيد ، صفت كوچنشينى به آن داده شده است .
ص 31 ، س 1 : ما دوازده برادريم :
به احتمال قوى رمز مقامهاى دوازدهگانهء موسيقى است :
راست ، شباب ، بوسليك ، عشاق ، زير بزرگ ، زير كوچك ، حجاز ، عراق ، زنگله ، حسينى ، رهاوى ، نوا . در منابع مختلف ، نام اين دوازده مقام اندكى با هم تفاوت دارد ( نگاه كنيد به :
لغتنامهء دهخدا ، ذيل مقام ) .
ص 31 ، س 7 : بيست و هشت سر :
رمز حروف بيست و هشتگانهء الفباى عربى است .
عبارتهاى بعد ، اشاره به خط دارد . « پيران » ، خطوط قديمى مثل سريانى و يونانى است و « جوانان » كه زمان پيامبر اسلام را دريافتهاند ، خط عربى است كه از نظر تاريخى متأخر است .