ديباچه
دربارهء شاعر متصوف نامى ايران فخر الدين ابراهيم عراقى همدانى با آنكه سخن بسيار گفتهاند هنوز جاى سخن هست . چنان مىنمايد كه قديمترين زمينه براى احوال وى همان مقدمهاى باشد كه بر ديوان اشعار وى نوشتهاند و در آغاز همين نسخه در صحايف 46 - 65 چاپ شده است . نام نويسندهء اين مقدمه و زمان وى معلوم نيست و چنان مىنمايد كه اندكى پس از مرگ عراقى هنگامى كه آثار وى را تدوين مىكردهاند در اواخر قرن هفتم و اوايل قرن هشتم نوشته شده باشد .
گذشته از آنكه روش انشاى اين مقدمه به روش همان زمان نزديكست ، نويسندهء مقدمه در صحيفهء 50 كه نام چند دانشمند معروف و مؤلفات ايشان را مىبرد آخرين كتابى كه نام برده جامع الدقائق فى كشف الحقائق در منطق از علامه نجم الدين ابو الحسن على بن عمر كاتبى متوفى در 650 است .
دليل اينكه اين مقدمه قديمترين سنديست كه از احوال عراقى مانده اينست كه جامى در نفحات الانس و خوندمير در حبيب السير هر چه دربارهء وى نوشتهاند از اين مقدمه گرفتهاند . تنها كسى كه دربارهء وى بحث كرده و اين مقدمه را به كار نبرده حمد اللّه مستوفى در تاريخ گزيده است . آنچه درين كتاب آمده « 1 » بدين گونه است :
« عراقى و هو فخر الدين ابراهيم بن بزرجمهر بن عبد الغفار الجوالقى از ديه كونجان بولايت اعلم همدانست در سنهء ست و ثمانين و ستمائة بشام درگذشت اشعار محققانه دارد و مشهورست » .
در ميان اين شرح مختصرى كه حمد اللّه مستوفى كه خود نيز عهد عراقى را درك
هامش
( 1 ) چاپ اوقاف گيب ص 822