راه و آسمان اول كه بر زمين محيطست به كواكبش بياراست و بشهاب و ثاقب آسمانها را در حفظ آورد و اين جمله در دو روز ديگر بود پنجشنبه و آدينه چنان كه مىفرمايد :
فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ وَ أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَ حِفْظاً
« 1 » چون اين جمله تمام شد آنگاه آسمانها را راست كرد و زمين را بگسترانيد چنان كه مىفرمايد :
رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها وَ أَغْطَشَ لَيْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها
« 2 » آنگاه نماز ديگر آدينه حيوان و انسان را بيافريد و اين جمله در شش روز بود از يكشنبه تا آدينه و روز شنبه هيچ كار نكرد و جهودان از اينجاست كه روز شنبه هيچ كار نكنند و بعضى مىگويند كه روز شنبه و يكشنبه زمين را بيافريد و روز دوشنبه و سهشنبه كوهها و آبها و نبات و اشجار را بيافريد و روز چهارشنبه و پنجشنبه آسمانها و كواكب را بيافريد و روز آدينه كه روز هفتم بود تا نيمه روز كه پانصد سال اين جهان باشد عقول و ارواح و طبايع و ملايكه و شياطين و حيوان و آدم را بيافريد و نيمه روز ديگر از روز آدينه آدم در بهشت بود و چون نيمه روز آدينه كه پانصد سال اين جهان باشد تمام شد آدم از بهشت بيرون آمد و به اين عالم آمد و هفت هزار سال ديگر فرزندان آدم در اين عالم باشند آنگاه اين عالم را درنوردند پس تمامى آن عالم چهارده هزار سال شود هفت هزار سال مدت آفريدن و هفت هزار سال مدت درو بودن و اين جمله كه گفته شد در قرآن مجيد مذكورست چنان كه مىفرمايد
قُلْ أَ إِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ
تا آنجا كه
ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ
« 1 » و ديگر مىفرمايد
أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ
« 4 » و در بعضى روايات و قصص آمده است كه اول چيزى كه خداوند تعالى بيافريد آب بود و بعد از آن عرش كه
وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ
« 5 » آنگاه بخارى از آن آب برخاست و بر روى آب آمد و به جوش آمد و از جوش آن بخار آب خشك شد آنگاه زمين را از آب كه خشك شده بود بيافريد و آسمانها را از آن بخار بيافريد باقى تا به آخر
هامش
( 1 ) - حم سجده 8 - 11
( 2 ) - نازعات 28 - 30
( 4 ) - انبياء 31
( 5 ) - هود 9