وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ
« 1 » صبر حاصل نشود مگر باللّه چون تو گرد خدمت و درگاه اللّه نگردى خلعت صبر چگونه يا بى از هيچكس در جهان چيزى يافتى تا خدمت وى نكردى خلعت آن اخلاق حميده است و صبر و جوش در فاقه كه بدان دولت آن جهان حاصل شود نه خلعت نانيست و استخوانى كه پيش سگان اندازند تو درآيى و از آن بخورى نعمت دنيا چون آب تتماج است كه پيش سگان ريزند اگرچه سگ را طوق زرين و زرپوش اطلس سازند از حد نجاستى بيرون نرود امّا مؤمنان را گفتند كه مردار مباح مىبود مر مسافر را بطريق ضرورت شما را مباح داشتيم از كسب حلالتان حاصل كار تو آنست كه آتشى مىگيرانى و آبى برمىزنى و ديوارى را مىتراشى و گلى در وى مىزنى يعنى شهوتى جمع مىكنى و مىرانى و خويشتن را به دارو و طعام فربه مىكنى و لاغر مىكنى آخر از اين گلخنتابى ترا چه دادند آن گلخنتابك هر روز درمى چند مىستاند و نفقهء راه آخرت مىسازد تو چه مىستانى و مزه ازين گلخن تافتن زير دندان تو چه مانده است و اگر مزه دارى چرا عاشق نيستى استربانان را نفرمايند كه جامه و دست و روى را پاكيزه داريد چنانك كافران را كه ايشان ستوربانان نفس خويشند امّا مقرّبان مؤمنان را گفتند كه جامه و سر و روى بشوييد كه شما مناجى ماييد اگر گلخن تابان و سرگين جمعكنندگان نبودى صاحب جمالان بحمّام چگونه آمدندى ، اگر اهل دنيا دنيا را معمور نداشتندى اهل ايمان بحمّام چگونه فروآمدندى و رخجى عمرى دارى تا در طلب مطلوب خويش نيستى بىمزه و مرده را مانى اگرچه همه جهان را با خود گرد كردهء ترا از زر و از مركب و از جامهء نفيس چه حاصل بود چون مزهء زندگانى ندارى اجزاى تو چون مردگانند بنشين نوحه برايشان آغاز كن بود كه از آب چشم تو ايشان را زنده گردانند چنانك از آب چيزها را زنده مىگردانند ( و اللّه اعلم ) .
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء 16 ، آيهء 127 .