بصفتى ديگر گردانيدن در حيلت آدمى درآيد ، و همه رنگرزان « 1 » و مصبغان و مشعبدان « 1 » چيزى رنگ مىدهند و از صفتى بصفتى ديگر مىگردانند ، و اين و امثال اين عجب و غريب نيست ، اما رنگ دادن دلها و از حال بحالى و از صفتى بصفتى ديگر گردانيدن آن جز كار مقلب القلوب حق ( عزّ -
B
) اسمه نيست ، و آنكه خلاصهء كائنات و مقصود آفرينش و پيشواى موجودات محمد مصطفى بود صلى اللّه عليه خواست كه دل عم خود بو طالب قرشى را رنگ ايمان دهد و از زنگ كفر بزدايد ، هرچند كوشيد نتوانست ، و خطاب مىآمد كه يا محمد آن بدست تو نيست ،
« إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ . »
« 2 » و در آيت ديگر مىفرمايد :
« لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ . »
« 3 » مهين كرامات پدرم شيخ الاسلام به نزديك ارباب بصيرت و خداوندان معنى و اهل حقيقت آنست كه او قدس اللّه روحه العزيز در كتاب سراج السائرين آورده است كه « بيست و دوساله بودم كه حق سبحانه و تعالى بكرم و لطف و جود خود مرا توبه كرامت كرد ، و چهلساله بودم كه مرا به ميان خلق فرستادند ، و شست و دوساله « 4 » بودم كه اين كتاب بفرمان جمع مىكنم تا اين غايت صد و هشتاد هزار مردست كه بر دست ما توبه يافته است » .
و بعد ازين پدرم بيست و يك سال ديگر در حيات بوده است ، و درين مدت تايبان بسيارى درافزوده باشند . و برادرم شيخ الاسلام ظهير الدين عيسى بن شيخ الاسلام احمد
هامش
( 1 ) - رزاز
( 1 ) مشعبد اسم فاعل « شعبد » . شعبده بر وزن بتكده بازيى را گويند كه نمودى داشته باشد ليكن او را بودى نباشد و اين به حركت دست و سرعت آن صورت بندد ( برهان قاطع )
( 2 ) سورهء 28 القصص ، آيهء 56
( 3 ) سورهء 8 انفال ، آيهء 63
( 4 ) اينجا مؤلف يا محرر را قطعا اشتباهى دست داده است زيرا اگر اين قول را بپذيريم بايد قبول كنيم كه شيخ 83 سال عمر كرده و در سنهء 523 هجرى وفات كرده است و اين خلاف جميع روايات و اخبار و منابع است . مىدانيم كه شيخ در 440 به دنيا آمده و 536 درگذشته ، بعلاوه كتاب خلاصة المقامات ص 14 تصريح مىكند كه سراج السائرين در 512 هجرى تأليف شده يعنى هنگامى كه شيخ 72 ساله بوده است . بنابراين مورد بالا اشتباه است .