[ اختلاف در وجوب نصب امام ]
اختلاف است در اين كه نصب امام واجب است يا نه ؟ مشهور وجوب است و از خوارج عدم وجوب منقول است .
و قول فاضل تفتازانى كه وجوب نصب امام اجماعى است و اختلاف نيست مگر در اينكه اين نصب واجب است بر اللّه تعالى يا بر خلق به دليل عقلى يا سمعى .
و مذهب آن است كه نصب امام واجب است بر خلق سمعا به دليل حديث نبى صلّى اللّه عليه و آله كه : « من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهليّة » « 1 » . انتهى .
يعنى هر كه بميرد و حال آنكه نشناخته باشد امام زمان خود را مرده است مثل مردن جاهليت و كفر .
مبتنى بر عدم اعتداد اوست به قول خوارج و وجوب نصب امام بر خلق سمعا كه او مذهب شمرده است مذهب اشاعره است .
و منقول از اكثر معتزله و زيديه وجوب بر خلق است عقلا .
و از جاحظ و كفعمى و ابو الحسين وجوب بر خلق است عقلا و سمعا .
و اماميهء اثناعشريه قايلند به وجوب نصب بر اللّه تعالى « 2 » .
هامش
( 1 ) . الاقتصاد ، شيخ طوسى : 226 ، الرسائل العشر : 317 ، و با الفاظى مشابه در كافى 1 / 377 ، كنز العمال 1 / 103 و مصادر فراوان ديگر .
( 2 ) . سفينة النجاة : 45 .