خوف اهل اسلام كتمان آن كرده باشند ، و اهل اسلام به اعتبار مخالف غرض ايشان بودن اظهار آن نكرده باشند ، و اخفاء امور به اعتبار خوف و دواعى باعث خفاء مطلق مىشود و احتمال دارد كه معارضه چنين باشد .
جواب گوئيم كه : قوت اسلام و خوف از اهل اسلام منع از حفظ معارضه نمىكنند .
آرى گاه باشد كه منع از اظهار در بلاد خوف كنند و ما يقين مىدانيم كه ضبط معارضه در بلدى از بلاد نشده است با قوت داعى بر ضبط ، و اگر ضبط شده بود معارضه مىكردند منكرين در بلاد خودشان در بعض اوقات ورود اهل اسلام به آن بلاد و مسافرين و متردّدين كيفيت معارضه و كميت آن را از براى ما نقل مىكردند زيرا كه ناقلين را خوف نبود هرگاه از منكرين نباشند .
و عدم نقل در امثال اين امور دلالت به يقينيت بر عدم مىكند چنان كه مكرر مذكور شد « 1 » .
هامش
( 1 ) . سفينة النجاة : 44 - 45 .