مفاهيم تشكيكى كه بر حسب قوت وضعف داراى مراتباند ، به مرتبهء بالاى آن قوى وبه مرتبهء پايين آن ضعيف گفته مىشود ، مانند قدرت كه داراى مراتبى است وبه هر كدام از آنها قدرت اطلاق وگفته مىشود : قدرت قوى ، قدرت متوسط وقدرت ضعيف ؛ از اينرو ، برخى تصريح كردهاند : تفاوت بين قدرت وقوّت در اين است كه قوى به مرتبهء بالاى قدرت وضعيف به مرتبهء پايين آن اطلاق مىشود ؛ در حالي كه قدرت بر تمامى مراتب توانايى صادق است ( - - ) قدرت ) ، در مقابل عجز ، كه فقدان قدرت است ، وعاجز كسى را گويند كه أصلا قدرت ندارد 1 - - ) عجز ) . از آن به مناسبت در أبواب مختلفي نظير طهارت ، جهاد وغصب سخن گفتهاند .
طهارت : زن مبتدئه ( - - ) مبتدئه ) يا مضطربهاى ( - - ) مضطربه ) كه با گذشت ده روز هنوز خون مىبيند ، براي تشخيص خون حيض از استحاضة بايد به تميز وصفات خون رجوع كند . با داشتن صفات حيض ، آن را حيض وگرنه استحاضة قرار دهد .
در اينكه ملاك تميز چيست ، ديدگاهها مختلف است . بنابر ديدگاه مشهور ميان متأخران ، ملاك ، قوى وضعيف بودن خون از حيث رنگ وبو وغلظت است . از حيث رنگ ، رنگ سياه قوىتر از رنگ قرمز وقرمز قوىتر از سرخ مايل به زردى وسرخ مايل به زردى قوىتر از رنگ زرد است . از حيث بو ، خون بد بوتر ، قوىتر است . از حيث غلظت نيز آن كه غليظتر است ، قوىتر است . البتة لازم نيست براي حكم به حيض بودن خونى ، همهء سه صفت قوى در آن جمع باشد ، بلكه وجود يك صفت هم - در صورتي كه خونهاى ديگر واجد آن صفت نباشند - براي حكم به حيضيت خون مشكوك كفايت مىكند ، مانند اينكه يكى از خونها سياه رنگ است ؛ اما خونهاى ديگر نه بد بويند ، نه غليظ ونه سياه . يا اينكه يكى از آنها فقط بوى بد دارد ؛ اما بقيّه نه بوى بد دارند ، نه سياه ويا سرخاند ونه غليظ ؛ بلكه خون زرد بدون بوى بد هستند 2 - - ) تمييز ) .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 688
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٨٨