از قدم به معناى نخست در باب صلات سخن گفتهاند .
به قول مشهور ، وقت نافلهء ظهر از زوال آغاز مىگردد وتا زمان رسيدن سايهء انسان به اندازهء دو قدم ( دو هفتم شاخص ) ادامه مىيابد ونافلهء عصر از زوال شروع مىشود وتا زمان رسيدن سايه به اندازهء چهار قدم ( چهار هفتم شاخص ) امتداد دارد . 1
از قدم به معناى دوم ، در بابهاى طهارت ، صلات ، حج وتجارت سخن گفتهاند .
طهارت : كف پا وته كفش با راه رفتن ويا كشيدن آن بر زمين با شرايطى پاك مىشود . در راه رفتن ، پيمودن مسافتى معيّن شرط نيست ومسمّاى آن كفايت مىكند ؛ ليكن از بعضي قدما نقل شده كه پيمودن پانزده گام شرط حصول طهارت است . برخى ، پيمودن اين مقدار را بنابر احتياط ، لازم دانستهاند . 2
صلات : فاصله انداختن ميان اذان واقامه مستحب است . از چيزهايى كه تحقق بخش اين فاصله مىباشد ، يك گام پيش نهادن است . مستحب است پس از گام برداشتن دعاى مأثور را بخواند . 3
فاصلهء ميان مأموم وامام ونيز ميان صفها در نماز جماعت ، نبايد بيشتر از يك گام متعارف باشد . جمعى حداكثر فاصله را به اندازهء يك گام بلند دانستهاند ، كه به گفتهء برخى ، معادل تقريبي يك متر است . 4
برخى ، بالاتر بودن جايگاه امام از مأموم را افزون بر يك گام جايز ندانستهاند . 5
حج : مستحب است حاجى در مسير حركت از مزدلفه به منى ، هنگامى كه به وادى محسّر ( - - ) وادى محسّر ) رسيد به اندازهء صد قدم هروله ( - - ) هروله ) كند واگر سواره است ، آن مقدار را تندتر برود . 6
تجارت : خيار مجلس ( - - ) خيار مجلس ) با جدا شدن خريدار وفروشنده از همديگر وترك محل معامله منتفى مىشود . مقصود از جدا شدن ، جدايى عرفى است . برخى فاصله گرفتن به اندازهء يك گام از محل به قصد جدايى را تحقق بخش جدايى عرفى دانستهاند . 7
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 506
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٥٠٦