ويا ضرورىاى از ضروريات دين ( - - ) ضروري ) ؛ أعم از أصول وفروع باشد 1 - - ) كفر ) .
مقصود از نجاست آن است كه ملاقاة شئ پاك با بدن كافر در صورت مرطوب بودن ، موجب نجس شدن آن شئ مىگردد ؛ يعنى استفاده از آن در أمور مشروط به طهارت جايز نيست ، مانند خوردن ونوشيدن ، در صورتي كه آن شئ پاك خوردنى يا نوشيدنى باشد ونماز خواندن در آن ، در صورتي كه پوشيدنى باشد ( - - ) نجاسات ) .
ديدگاهها : مفاد قاعده ، ديدگاه مشهور فقها است كه كافر را به همهء اقسامش نجس مىدانند ؛ بلكه تعدادى از آنان ، بر آن ادعاى اجماع واتفاق كردهاند ؛ 2 ليكن برخى ، أهل كتاب ( - - ) أهل كتاب ) را استثنا كرده وكافر كتابي را پاك دانستهاند . 3 برخى نيز علاوة بر أهل كتاب ، مسلمان محكوم به كفر را ، همچون غالى ( - - ) غلات ) وناصبي ( - - ) ناصبي ) تا زماني كه خود را منتسب به اسلام ومسلمانى مىداند ، پاك دانستهاند . 4
مستند قاعده : بر اعتبار قاعدهء ياد شده به آيات ، روايات واجماع فقها استناد شده است . 5
قاعدهء كُل ماءٍ طاهرٌ حَتى تَعلَمَ أنهُ قَذِر - - ) قاعده طهارت
قاعدهء كُل ما إمتَنَعَ حيضاً فَهوُ استحاضةٌ - - ) قاعده كل ما لم يكن حيضاً فهو استحاضةٌ
قاعدهء كل ما بطل فيه المسمى . . .
قاعدهء كُل ما بَطَلَ فيه المُسَمّى فالمَرجِعُ هُو المِثل : از قواعد فقهى .
قاعدهء ياد شده عبارت است از رجوع به عوض المثل در صورت بطلان عوض تعيين شده در عقد .
عنوان اين قاعده عنواني اصطيادى وبرگرفته از قواعد متعدد ديگرى همچون
هامش
( 1 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 5 / 329 - 331
( 2 ) . الانتصار / 88 - 89 ؛ تهذيب الأحكام 1 / 223 ؛ غنية النزوع / 44 ؛ كتاب السرائر 1 / 73 ؛ جواهر الكلام 6 / 41 - 42
( 3 ) . مصباح الفقيه 7 / 235 - 260 ؛ منهاج الصالحين ( سيدمحسن حكيم ) 1 / 150
( 4 ) . الفتاوى الواضحة / 319
( 5 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 5 / 332 - 355 .