استفاده از آن وارد شده باشد ؛ اما أصل ثانوي ، به قول برخى ، حرمت استفاده از أعيان نجس است . 2 مشهور ، قائل به حرمت مطلق انتفاع از أعيان نجساند ؛ 3 بلكه بر آن ادعاى اجماع نيز شده است ؛ 4 ليكن مشهور از زمان شيخ انصارى به بعد ، جواز استفاده از أعيان نجس است ، مگر آنچه با دليل خارج شده است . 5
مستند قاعده : بر اعتبار قاعدهء ياد شده به آيات وروايات ونيز اجماع ، استناد شده است . 6
قاعدهء حرمت اهانت محترمات
قاعدهء حرمت اهانت محترمات : ممنوع بودن خوار وخفيف شمردن مقدسات ديني .
قاعدهء يادشده از قواعد فقهى است وفقها در فروع واحكام مختلف فقهى به آن استناد كردهاند ؛ هرچند در كتابهاى فقهى از آن به عنوان قاعدهء فقهى ياد نكردهاند ؛ ليكن مضمون ومفاد آن ، همچون قاعده وقانوني كلّى در مقام استدلال در كلمات فقها بسيار به كار رفته است . برخى در كتب قواعد فقهى به تفصيل از آن سخن گفتهاند .
مفاد قاعده : حرمت از احكام تكليفي اى است كه مكلّف ملزم به ترك متعلق آن است ودر صورت ارتكاب ، مستحق مؤاخذه وكيفر خواهد بود ( - - ) حكم تكليفي ) .
اهانت در لغت به معناى خوار وسبك شمردن وتحقير كردن آمده است . 1
مقصود از محترمات چيزهايى است كه در شريعت مقدس ، بزرگ ومحترم شمرده شده وتعظيم آنها واجب است ، مانند اسمها وصفات خداى تعالى ، پيامبر أكرم صلّى اللَّه عليه وآله ، أهل بيت عليهم السّلام وديگر معصومان از أنبيا وأوصيا عليهم السّلام ونيز مؤمنان ، كعبهء مشرّفه ، مسجد الحرام ، مسجد النبي صلّى اللَّه عليه وآله ، مسجد كوفه وديگر مساجد ،
هامش
( 1 ) . المعالم المأثورة 2 / 43
( 2 ) . المكاسب المحرمة ( امام خمينى ) 1 / 48 - 49
( 3 ) . المعالم المأثورة 2 / 43 ؛ مصباح الفقاهة 1 / 138
( 4 ) . التنقيح الرائع 2 / 5 ؛ إيضاح الفوائد 4 / 152
( 5 ) . المكاسب والبيع ( نائينى ) 1 / 16
( 6 ) . كتاب المكاسب 1 / 97 ؛ المكاسب المحرمة ( امام خمينى ) 1 / 48 - 56 ) .