ليكن در صورت امضا نمىتواند مطالبهء أرش ( - - ) أرش ) كند ؛ زيرا طبق قاعدهء مذكور ، چيزى از ثمن در ازاى أوصاف قرار نمىگيرد ، مگر آنكه وصف ، از قسم نخست أوصاف باشد كه بنابر قولِ قرار گرفتن بخشي از ثمن در ازاى آن ، خريدار مىتواند مطالبهء أرش كند . البتة چنانچه معامله بيع باشد ، به دليل خاص ، بدون وجود اختلافى در مسئله ، خريدار مىتواند معامله را امضا وأرش ( ما به التفاوت قيمت سالم ومعيوب ) را از فروشنده مطالبه كند 4 - - ) خيار رؤيت ) ( - - ) خيار عيب ) .
مستند قاعده : بر حجّيت واعتبار قاعده ، ادعاى اجماع شده است . البتة ثبوت اجماع نسبت به أوصاف كمال است نه أوصاف قسم نخست ؛ چنان كه گذشت . 5
قاعدهء أوْفُوا بالعُقُودِ - - ) قاعدهء لزوم
قاعدهء أولوا الأرحامَ . . .
قاعدهء أولوا الأرحامَ بَعضُهُم أَولى بِبَعض : از قواعد فقهى .
قاعدهء ياد شده بر گرفته از قرآن كريم . 1 وعبارت است از تقدم برخى خويشاوندان نسبت به برخى ديگر در ارث وغير آن . به آن در برخى أبواب ، همچون طهارت ، نكاح وارث استناد كردهاند .
مفاد قاعده : بر پايهء آية شريفه
« وَأُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ »
أرحام وخويشاوندان ، برخى نسبت به برخى ديگر در ارث بردن ، حضانت وغير آن ، داراى اولويت هستند .
به قاعدهء فوق بر اولويت بعضي أرحام ميّت نسبت به بعضي ديگر در ارث استناد كردهاند ، مانند اولويت جدّ بدون واسطه بر جدّ با واسطه واولويت عمو ودايى پدرى ومادرى بر عمو ودايى پدرى يا مادرى . 2 همچنين بر اولويت مادر در حضانت كودك ( - - ) حضانت ) در فرض مرگ پدر وپس از مادر به ترتيب اولويت در ارث . 3 ونيز بر اولويت در تجهيز ميّت ونماز گزاردن بر أو براساس اولويت در ارث وخويشاوندى . 4
هامش
( 1 ) . تحرير المجلة 1 ، قسم 1 / 93
( 2 ) . العناوين 2 / 215
( 3 ) . 220 ؛ حاشية مجمع الفائدة / 273 - 276 ؛ كتاب المكاسب 3 / 504 ؛ منية الطالب 2 / 177 - 178 ؛ شرح تبصرة المتعلمين 5 / 203
( 4 ) . العناوين 2 / 218 - 220 ؛ منية الطالب 2 / 178 ؛ مصباح الفقاهة 4 / 366
( 5 ) . العناوين 2 / 215 و 218 .