قضاء : مستحب است قاضى براى قضاوت در فضايى باز و فراخ بنشيند تا ارباب رجوع به آسانى به او دسترس داشته باشند . 9
فضله
فضله : سرگين جانوران ، بويژه پرندگان . 1
احكام آن در باب طهارت آمده است .
فضلهء حيوان حلال گوشت ؛ اعم از پرنده و غير پرنده پاك است . 2 فضلهء حيوان حرام گوشت داراى خون جهنده ، حتى به قول مشهور ، پرنده حرام گوشت ، نجس است ( - - ) پرنده ) . 3
به قول مشهور ، فضلهء حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده ندارد پاك است 4 ( - - ) حيوان ) .
فضولى
فُضولى : متصدى عقد يا ايقاع بدون اجازهء مالك تصرف .
فضل در لغت به معناى زياده و جمع آن فضول است . صيغهء جمع به معناى مفرد در چيزى كه خيرى در آن نيست نيز به كار رفته است ؛ از اين رو ، « ى » به آخر آن متصل شده و عنوان فضولى به كسى كه به كار لغو و بيهوده مشغول مىباشد ، اطلاق گرديده است . 1
عنوان فضولى در اصطلاح فقه عبارت است از انسان كاملِ متصدى عقد يا ايقاع كه نسبت به متعلق آن دو مالك تصرف نيست . مقصود از كامل ، بالغ و عاقل است .
مالك تصرف عبارت است از صاحب مال ، در صورتى كه به جهت سفاهت و مانند آن ممنوع از تصرف نباشد و نيز ولىّ و وكيل .
بنابر اين ، بالغ عاقلى كه نه مالك است و نه ولىّ و نه وكيل از طرف مالك و نه ولىّ او ، چنانچه متصدى عقد يا ايقاعى گردد ،
هامش
( 1 ) . جواهرالكلام 8 / 401 *
( 2 ) . 7 / 351 *
( 3 ) . موسوعة الخوئى 11 / 414 *
( 4 ) . جواهر الكلام 7 / 353 *
( 5 ) . كشف اللثام 10 / 177 ؛ جواهر الكلام 26 / 283 ؛ كتاب الخمس ( محقق داماد ) / 380 و 395 ؛ تفصيل الشريعة ( الخمس و الانفال ) / 320 ؛ كتاب الصلاة ( نائينى ) 2 / 4 - 5 *
( 6 ) . كشف الغطاء 4 / 549 *
( 7 ) . جواهر الكلام 18 / 412 - 413 ؛ المعتمد فى شرح المناسك 4 / 269 *
( 8 ) . منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 160 ؛ تحريرالوسيلة 1 / 566 و 2 / 210 *
( 9 ) . المبسوط 8 / 87 ؛ جواهر الكلام 40 / 73 .
( 1 ) . فرهنگ بزرگ سخن *
( 2 ) . ذكرى الشيعة 1 / 117 ؛ جواهر الكلام 5 / 288 *
( 3 ) . فقه الشيعة 2 / 287 *
( 4 ) . جواهر الكلام 5 / 285 ؛ موسوعة الخوئى 2 / 387 .