مانند ترك ركوع يا دو سجده در نماز ( - - ) ركن ) ؛ خواه از روى عمد يا سهو و ترك احرام يا طواف در حج از روى عمد ( - - ) حج ) ، و يا با ترك عمدى يكى از اجزاى واجب آن ، مانند ترك قرائت يا تشهد ، و يا با ارتكاب فعلى از افعال ، از قبيل قهقهه در نماز ( - - ) خلل در نماز ) و آميزش در حال روزه .
نهى در عبادات : از اسباب فساد عبادت ، نهى از آن است ( - - ) عبادت ) .
نهى شارع از اصل عبادتى چون روزه در عيد فطر و قربان موجب فساد آن مىشود ( - - ) قاعدهء فساد ) .
آثار فساد در عبادات :
1 . وجوب قضا : در عبادات واجبى كه وقت معيّن دارند ، مانند نمازهاى روزانه و روزهء ماه رمضان ، قضا واجب است .
2 . وجوب اعاده : در صورت فساد حج واجب ، اعادهء آن در سال آينده واجب است .
3 . كفاره : باطل كردن روزهء ماه رمضان از روى عمد ، با ارتكاب مفطرى از مفطرات ، موجب ثبوت كفّاره است ( - - ) روزه ) .
ب . فساد در عقود و ايقاعات : فساد در عقود ، مانند بيع ، شركت ، مضاربه و اجاره با فقدان ركن آن ، مانند ذكر نكردن عوض در بيع و يا مورد اجاره در اجاره و يا شرط صحّت آن همچون جهالت در عوض در بيع و يا جهالت مورد اجاره تحقق مىيابد ( - - ) عقد ) . همچنين است در ايقاعات ( - - ) ايقاع ) ، مانند نذر ، عهد و عتق كه مرجوح بودن متعلق نذر ( - - ) نذر ) و عهد ( - - ) عهد ) و يا نابالغ يا ديوانه بودن آزاد كننده در عتق ( - - ) عتق ) موجب فساد آن است .
نهى از معامله : آيا نهى از معامله موجب فساد آن مىشود يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است ؛ ليكن بسيارى از فقها نهيى را كه به اركان معامله تعلق گرفته است - مانند نهى متعلق به يكى از دو عوض در بيع - موجب فساد معامله دانستهاند . 4
شرط فاسد در عقد : به قول منسوب به اكثر فقها اشتراط شرط فاسد در عقد ، موجب فساد عقد مىشود 5 ( - - ) شرط ضمن عقد ) .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 694
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٩٤