البته مقصود از ظن ، ظن خاص است كه دليل قطعى بر اعتبار آن وجود دارد ، مانند ظن حاصل از خبر ثقه ( - - ) ظن ) .
تفاوت ياد شده بنابر ديدگاه اصوليان است كه ظن را در طريق تحصيل احكام شرعى كافى مىدانند ( - - ) اصولى ) .
فروع دين و اجتهاد : مكلّف براى دستيابى به فروع دين يا بايد مقلّد باشد - چنان كه گذشت - و يا مجتهد . مقصود از مجتهدكسى است كه توانايى استنباط احكام شرعى را از منابع آن دارد 4 ( - - ) اجتهاد ) .
فروع دين و احتياط : مكلف مىتواند براى تحصيل فروع دين ، جز راه اجتهاد و تقليد ، راه احتياط را بر گزيند ؛ ليكن در خود مسئلهء جواز يا عدم جواز احتياط بايد مجتهد يا مقلد باشد 5 ( - - ) احتياط ) .
فرومايه
- - ) پستى
فرياد
فرياد : صيحه و بانگ بلند .
از احكام مرتبط با آن در بابهاى طهارت ، صلات ، سبق و رمايه ، حدود و ديات سخن گفتهاند .
طهارت : گريه كردن در مرگ ديگران جايز است ، ليكن توأم بودن آن با فرياد خارج از حدّ متعارف حرام مىباشد . 1 برخى آن را مكروه دانستهاند . 2
صلات : در موارد عدم امكان تحصيل علم به دخول وقت نماز به جهت ابرى بودن هوا و مانند آن ، بنابر قول مشهور ، به نشانههايى كه موجب ظنّ به دخول وقت مىشود ، مانند بانگ بر آوردن خروس ، مىتوان اعتماد كرد 3 ( - - ) خروس ) .
بنابر قول به وجوب نماز آيات ( - - ) نماز آيات ) براى هر رخداد ترسناك ، نماز آيات به سبب صيحهء آسمانى همچون صداى رعدى كه عموم مردم از آن بترسند و به هراس افتند ، واجب مىشود . 4
سبق و رمايه : به قول برخى در مسابقهء سوار كارى جايز نيست كسى از پشت سر اسب مسابقه بر او بانگ زند تا سرعتش بيشتر شود و تندتر بدود . 5
هامش
( 1 ) . رسائل و مسائل 3 / 141 - 142 *
( 2 ) . مهذب الاحكام 6 / 315 *
( 3 ) . فقه الشيعة ( الاجتهاد والتقليد ) / 16 *
( 4 )
( 5 ) . توضيح المسائل مراجع 1 / 12 - 13 .