مراد از غير منقول هر چيز ثابتى است كه جابه جا كردن آن بر حسب عادت ممكن نباشد ، مانند زمين ، ساختمان ، درخت كاشته شده در زمين و آلات به كار رفته در ساختمان همچون در و پنجره تا زمانى كه متصل است . از احكام آن در بابهاى طهارت ، زكات ، خمس ، جهاد ، تجارت ، اجاره ، غصب ، شفعه و ارث سخن گفتهاند .
طهارت : خورشيد از مطهّرات است كه با شرايطى بعضى اشياى نجس ، از جمله اشياى غير منقول ، همچون زمين و ساختمان را پاك مىكند 1 ( - - ) خورشيد ) .
زمين از ديگر مطهّراتى است كه كف پا و ته كفش با راه رفتن روى آن پاك مىشود 2 ( - - ) مطهّرات ) .
زكات : به تصريح جمعى ، پرداخت زكات درآمد املاكى كه براى سود آورى نگهدارى مىشود ، همچون باغ و مغازه مستحب است 3 ( - - ) زكات ) .
خمس : خمس در غنايم واجب است و در اين حكم - بنابر قول مشهور - تفاوتى ميان غنايم منقول و غير منقول نيست ؛ 4 ليكن برخى ، غنايم غير منقول را مشمول وجوب خمس ندانستهاند . 5
جهاد : زمين آباد هنگام فتح و پيروزى مسلمانان بر كافران ، از آنِ همهء مسلمانان است ، به شرط آنكه جنگ با اذن امام عليه السّلام صورت گرفته باشد 6 ( - - ) زمين مفتوح عنوه ) ؛ اما اگر جنگ بدون اذن امام عليه السّلام باشد يا زمين بدون جنگيدن به دست سپاهيان اسلام بيفتد ، جزء انفال ( - - ) انفال ) به شمار رفته و از آنِ امام عليه السّلام است 7 ( - - ) زمين ) .
تجارت : در عقود لازمِ مالى ، همچون بيع و اجاره و نيز غير مالى كه در آن تعهد مالى شده ، مانند مهر در عقد ازدواج ، تحويل مال به طرف مقابل واجب است .
تحويل دادن اموال غير منقول ، با تخليهء آن و تحويل كليد و متمكن ساختن طرف مقابل در تصرف ، تحقق مىيابد 8 ( - - ) اقباض ) .
اجاره : اجاره ملك براى سكونت يا غرضى ديگر ، همچون كشاورزى و كسب و كار تنها با تعيين آن به مشاهده
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 635
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٣٥