تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 548

مساهمون:

ص٥٤٨

غربت

- - ) غريب

غَرَر ؛ قاعده

- - ) قاعدهء غرر

غرس

- - ) كاشتن

غرض

غَرض : صفحه‌اى كه در مسابقه تير اندازى تيرها بايد به آن اصابت كنند / علّت ( - - ) علّت ) . غرض به معناى نخست عبارت است از صفحه‌اى فراهم آمده از پوست يا كاغذ كه در تمرين يا مسابقهء تيراندازى تيرها بايد به آن اصابت كنند . به آن « رقعه » و « قرطاس » نيز مىگويند ؛ خواه فراهم آمده از كاغذ باشد يا غير كاغذ . گاهى درغرض ، نقشى هلال گونه ترسيم مىكردند كه به آن دايره مىگفتند . گاهى نيز در وسط دايره نشانى ديگر ترسيم مىكردند كه به آن خاتم گفته مىشد . تفاوت غرض با هدف در اصطلاح تيراندازى و مسابقه ، آن است كه هدف به معناى چيزى همچون تل خاك يا ديوارى است كه غرض در آن نصب مىشود . 1 البته در لغت ، هدف و غرض به يك معنا است 2 ( - - ) رمايه ) .

غرض عقلايى

غَرض عقلايى : هدف مورد پسند و اعتناى عقلا . از اين عنوان در ابواب معاملات سخن گفته‌اند . از شرايط صحّت هر معامله‌اى وجود غرض عقلايى در آن است . بنابر اين ، معامله‌اى كه فاقد غرض عقلايى باشد باطل است . 1 چنان كه از شرايط صحّت شرط ضمن عقد نيز وجود غرض عقلايى در آن است و شرطى كه در آن غرض عقلايى وجود ندارد محكوم به بطلان است 2 ( - - ) شرط ضمن عقد ) .

غِرغِر

- - ) مرغ حبشى
هامش
( 1 ) . المبسوط 6 / 297 ؛ كتاب السرائر 3 / 149 ؛ تذكرة الفقهاء 18 / 75 و 146 * ( 2 ) . لسان العرب ، واژهء « غرض » و « هدف » .
( 1 ) . مهذب الاحكام 16 / 74 * ( 2 ) . نهاية المقال / 147 ؛ الشروط او الالتزامات التبعية فى العقود 1 / 97 .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 548 | موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع ) / السيد محمود الهاشمي الشاهرودي