علوم عربى
علوم عربى : دانشهايى همچون لغت ، صرف و نحو .
از آن به مناسبت در باب اجتهاد و تقليد و تجارت نام بردهاند .
از جمله علومى كه دانستن آنها شرط اجتهاد مىباشد ، علوم عربى ؛ يعنى صرف و نحو ولغت است ؛ در حدى كه فهميدن كتاب و سنّت منوط به آن مىباشد 1 ( - - ) اجتهاد ) .
از آنجا كه زبان قرآن كريم ، پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و معصومان عليهم السّلام عربى است ، ياد گيرى عربى مستحب و در روايات به آن سفارش شده است ؛ 2 ليكن مبالغه و افراط در يادگيرى آن كراهت دارد . 3
علوم غريبه
علوم غريبه : دانشهاى سرّى و پنهان .
علوم غريبه عبارت است از دانشهاى سرى و پنهان كه به وسيله آن از اسرار و امور پنهان آگاهى حاصل و يا تصرفات غير عادى و شگفت انجام مىشود . علم كيميا ، جفر ، رمل ، اوفاق ، طلسمات ، سيميا ، ريميا ، هيميا و ليميا از جمله علوم غريبه است . 1 از احكام مرتبط با آن در بابهاى اجتهاد و تقليد ، تجارت و شهادات سخن گفتهاند .
صرف فراگيرى علوم غريبه بدون اشكال 2 و به كار بستن آن در صورت مفسده نداشتن و مصداق سحر نبودن ، جايز است و چنانچه مصداق سحر باشد يا مفسدهاى بر آن مترتب گردد ، حرام خواهد بود 3 ( - - ) سحر ) .
برخى ، غيب گويى به گونهء جزمى و حتمى با استفاده از علوم غريبه را حرام دانستهاند ؛ چنان كه مراجعه به كسانى كه مدّعى علم غيب ( - - ) علم غيب ) از راه علوم غريبهاند ، براى كشف امور پنهان ، همچون گمشده و دزد جايز نيست . 4
علم هركس براى خود او حجّت است ؛ هرچند از راههاى غير متعارف ، همچون علوم غريبه حاصل شود ؛ ليكن قضاوت كردن 5 و نيز شهادت دادن 6
هامش
( 1 ) . الروضة البهية 3 / 62 ؛ الاجتهادوالتقليد ( امام خمينى ) / 9 *
( 2 ) . الاصول الاصلية / 313 ؛ وسائل الشيعة 17 / 326 *
( 3 ) . وسائل الشيعة 17 / 329 ؛ جواهر الكلام 22 / 469 .