عرد در لغت به معناى شىء سفت و سخت است ؛ از اين رو ، به آلت تناسلى مرد در حالت نعوظ ، عرد گفتهاند . 1 اين عنوان در روايات 2 و به تبع در فقه به كار رفته و مراد از آن همان است كه در شناسه آمده است . 3 از آن به مناسبت در باب نكاح نام بردهاند .
از اركان ازدواج موقت ، تعيين مدت ( اجل ) است ( - - ) ازدواج موقت ) . آيا مىتوان در ازدواج موقت ، عرد يا عردتين ( يك بار يا دو بار آميزش ) را شرط كرد ؟
شرط عرد يا عرتين در ازدواج موقت سه گونه متصور است :
اول ؛ اينكه مدت تعيين شود - مثلا يك روز - و در مدت تعيين شده شرط كند تنها يك عرد صورت گيرد . چنين شرطى جايز و صحيح است و در صورت عدم رضايت ، آميزش جايز نيست ؛ هرچند ديگر استمتاعات اشكال ندارد .
دوم ؛ اينكه در عقد تنها به ذكر يك يا دو عرد يا بيشتر اكتفا شود ، بدون آنكه زمانى مشخص گردد . به قول اكثر فقها در اين صورت عقد باطل است . برخى ، عقد را صحيح دانسته ، ليكن گفتهاند :
عقد تبديل به دائم مىشود .
سوم ؛ اينكه يك بار عرد يا بيشتر را در زمانى معيّن شرط كند ؛ به گونهاى كه زمان ظرف عمل آميزش باشد ، مانند اينكه گفته شود يك عرد در امروز - كه مقصود عدم وقوع آميزش در خارج از آن زمان است - در اين صورت ، هر كدام زودتر محقق شود ، عقد پايان مىيابد .
صحّت عقد در اين صورت نيز محل اختلاف است . 4
عرصه
عرصه : زمينِ خانه و هر بنا ؛ مقابل اعيان .
عنوان عرصه به مناسبت در بابهاى وصيّت ، وقف و ارث آمده است .
چنانچه فردى به خانهاى براى كسى وصيّت كند وخانه قبل از فوتش خراب شود ، برخى وصيّت را باطل دانستهاند ؛
هامش
( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « عرد » *
( 2 ) . وسائل الشيعة 21 / 58 - 59 *
( 3 ) . مجمع البحرين ، واژهء « عرد » ؛ الحدائق الناضرة 24 / 152 *
( 4 ) . مسالك الافهام 7 / 453 - 455 ؛ الحدائق الناضرة 24 / 152 - 155 .