حدود : آيا هنگام اجراى حدّ زنا حضور گروهى از مردم براى مشاهدهء كيفر بزهكاران واجب است يا مستحب ؟
مسئله اختلافى است . 5
عذار
عِذار : موهاى روييده بر استخوان بر آمدهء نزديك گوش / ختنه .
عذار به معناى نخست عبارت است از موهايى كه كنار صورت بر استخوان برآمده نزديك گوش مىرويند . بالاى آن به گيجگاه [ صدغ ] و پايين آن به عارضان ( - - ) عارضان ) متصل مىشود . 1 از آن در باب طهارت سخن گفتهاند .
در وضو شستن صورت واجب است .
محدودهء صورت از طول بين رستنگاه مو تا آخر چانه و از عرض بين انگشت شصت و ميانى است . 2
بدون شك ، آن مقدار از عرض كه خارج از گسترهء دو انگشت قرار مىگيرد از قلمرو صورت بيرون است و شستن آن واجب نيست . در عذار اختلاف شده كه آيا داخل در محدودهء صورت است تا شستن آن واجب باشد يا داخل نيست ؟ بسيارى آن را داخل ندانستهاند ؛ 3 بلكه اين قول به مشهور نسبت داده شده است ؛ 4 ليكن برخى آن را داخل دانستهاند . 5 برخى نيز بين دو ديدگاه جمع كرده و گفتهاند : در حقيقت اختلافى وجود ندارد ؛ زيرا مراد قائلان به دخول عذار در قلمرو صورت ، بعض عذار است كه ميان دو انگشت قرار مىگيرد و مراد قائلان به خروج آن ، بعض ديگر عذار است كه بين انگشتان قرار نمىگيرد . 6
واژهء عذار به معناى دوم در حديثى از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله به كار رفته است . مفاد اين حديث ، حصر سنّت وليمه ( - - ) وليمه ) در پنج چيز از جمله عذار است كه به ختنه تفسير شده است 7 ( - - ) ختنه ) .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 4 / 21 *
( 2 ) . 8 / 348 - 349 *
( 3 ) . 9 / 419 ؛ كشف الغطاء 3 / 462 *
( 4 ) . رياض المسائل 11 / 301 *
( 5 ) . التنقيح الرائع 4 / 344 ؛ رياض المسائل 13 / 483 .
( 1 ) . الحدائق الناضرة 2 / 229 ؛ جواهر الكلام 2 / 139 *
( 2 ) . الحدائق الناضرة 2 / 226 *
( 3 ) . تذكرة الفقهاء 1 / 153 ؛ الدروس الشرعية 1 / 91 ؛ التنقيح الرائع 1 / 78 ؛ كشف الالتباس / 150 ؛ مدارك الاحكام 1 / 198 *