عَدُوّ
- - ) دشمنى
عدول
عُدول : بازگشت از نيّت ، رأى يا عملى به نيّت ، رأى و يا عملى ديگر / جمع عدل ( - - ) عدالت ) .
بيشترين كاربرد عدول به معناى نخست ، عدول از نيّت در اعمال عبادى است كه به معناى صرف نظر كردن در اثناى عمل از نيّت پيشين و ادامهء عمل با نيّت جديد است ، مانند عدول از نيّت جماعت به فرادا .
از احكام عنوان ياد شده در بابهاى اجتهاد و تقليد ، صلات ، صوم ، اعتكاف و حج سخن گفتهاند .
اجتهاد و تقليد : عدول از مجتهد زنده به مجتهد زندهء ديگر ، در صورت اعلم بودن مجتهد دوم ، جايز ، بلكه بنابر قول وجوب تقليد اعلم ( - - ) اعلم ) واجب است . 1 در صورت تساوى دو مجتهد ، جواز و عدم جواز عدول ، اختلافى است . 2 برخى ميان مسائلى كه عمل كرده و مسائلى كه عمل نكرده است ، تفصيل قائل شده و در فرض اول ، عدول را جايز ندانستهاند . 3
به قولى ، عدول از مجتهد مرده به مجتهد زنده واجب است 4 ( - - ) بقا بر تقليد ) .
بنابر قول به جواز بقا بر تقليد ميّت ، در صورت عدول به مجتهد زنده ، بازگشت به مجتهد مردهاى كه از او تقليد مىكرده ، به گفتهء جمعى ، جايز نيست . 5
چنانچه فردى از كسى كه شايستگى فتوا دادن ندارد ، تقليد كند و سپس متوجه اين امر شود ، واجب است به مجتهد جامع شرايط عدول كند . 6
صلات : محور عدول در نماز ، عدول از نيّت است كه مصاديق متعددى دارد .
مهمترين آنها عبارتاند :
از نماز واجبى به نماز ديگر : عدول از نماز عصر به ظهر براى كسى كه از روى سهو بدون خواندن ظهر مشغول عصر شده
هامش
( 1 ) . محاضرات فى اصول الفقه ( مسلسل 46 ) 4 / 364 - 365 .
عدم نعتى - - ) عدم محمولى