عامل به اين معنا در قرآن كريم 2 و نيز روايات 3 و به تبع در كلمات فقها در باب زكات آمده است .
از وظايف امام عليه السلام يا نايب ايشان ، گماردن عامل براى جمع آورى زكات و امور مربوط به آن است ( - - ) ائمه ) . عاملان جزء هشت گروه مستحق دريافت زكاتاند و فقير بودن شرط استحقاق آنان نيست ؛ بلكه در صورت توانگر بودن نيز استحقاق دريافت آن را دارند . 4
شرايط عامل : كسى كه به عنوان عامل نصب مىشود بايد داراى شرايط زير باشد :
1 . تكليف [ بلوغ و عقل ] .
2 . ايمان [ شيعه دوازده امامى بودن ] .
3 . هاشمى نبودن ( - - ) بنى هاشم ) .
4 . عادل بودن 5 ( - - ) عدالت ) . برخى امين و مورد وثوق بودن را كافى دانسته و عدالت را شرط ندانستهاند . 6
آيا علاوه بر شرايط ياد شده ، آزاد بودن ( برده نبودن ) و نيز آشنايى به احكام مبتلابه شرعى نيز شرط است يا نه ؟
مسئله محل اختلاف است . 7
در روايات دربارهء نحوهء برخورد عامل با زكات دهنده هنگام گرفتن زكات و آدابى كه بايسته است رعايت كند ، رهنمودهايى داده شده است كه در اين مختصر نمىگنجد . 8
عام المجاعه
- - ) خشكسالى
عام مجموعى
- - ) عام و خاص
عام و خاص
عام و خاص : از اصطلاحات اصول فقه .
عام عبارت است از لفظى كه به مفهوم خود شامل همهء مصاديق مىشود . در مقابل آن ، خاص به لفظى اطلاق مىشود كه به مفهوم خود شامل همهء مصاديق نمىشود . 1
هامش
( 1 ) . العروة الوثقى 4 / 109 - 110 ؛ موسوعة الخوئى 24 / 59 *
( 2 ) . توبه / 60 *
( 3 ) . وسائل الشيعة 9 / 212 *
( 4 ) . جواهرالكلام 15 / 333 - 334 *
( 5 ) .
334 - 335 *
( 6 ) . منهاج المؤمنين 1 / 266 ؛ موسوعة الخوئى 24 / 65 *
( 7 ) . جواهر الكلام 15 / 335 - 336 ؛ العروة الوثقى 4 / 110 *
( 8 ) . وسائل الشيعة 9 / 129 - 134 .