همچنين در احاديث متعددى بر هم نشينى و مجالست با علما ، پرسيدن مسائل دينى و اخذ علم از آنان و فروتنى در برابر ايشان تأكيد شده است . 8
از سوى ديگر ، علما نيز به بذل علم به ديگران ، تواضع ، حلم ، وقار و اظهار علم هنگام آشكار شدن بدعتها توصيه شدهاند . 9
در روايات ، همان گونه كه از عالمان ربانى تعريف و تمجيد بسيار شده ، از عالمان فاسد و بىعمل به شدّت نكوهش شده است . در قرآن كريم ، مَثَل عالمان بى عمل ، مَثَل الاغى دانسته شده كه بار كتابها بر دوش كشد ( بدون آنكه از آنها چيزى بفهمد و بهرهاى ببرد ) . 10
در روايتى از حضرت رسول خاتم صلّى اللَّه عليه و آله آمده است : « جهنميان از بوى بد عالم بىعمل آزار مىبينند » . 11
مراد از عالم كه در سند برخى روايات آمده ، معصوم عليه السّلام است . 12
از احكام اين عنوان در بابهاى طهارت ، مزار ، وقف ، وصيّت و قضاء سخن رفته است .
احكام : برخى احكام اختصاص به انبيا ، ائمّه و اولياى الهى دارد ؛ ليكن علما نيز به جهت شرافت و فضيلتى كه بر ديگران دارند در اين احكام به آنان ملحق شدهاند ، از قبيل :
1 . زيارت قبور علما مستحب است 13 ( - - ) زيارت ) .
2 . كراهت نبش قبر و ويران كردن آن پس از گذشت ساليانى كه بهطور معمول جسد مىپوسد و از بين مىرود ؛ ليكن قبور انبيا و امامان معصوم عليهم السّلام - به جهت تعظيم شعائر دينى و پرهيز از هتك حرمت - از اين حكم استثنا شدهاند .
برخى ، اين حكم را نسبت به قبور علما ، صلحا و شهدا ، بويژه در صورتى كه مزار و محل زيارت و التجاى مردم باشند ، تعميم دادهاند . 14
3 . كراهت بازسازى قبر ، احداث بنا بر آن و مسجد قرار دادن مقبره . به تصريح برخى ، قبور انبيا و ائمّه عليهم السّلام و نيز علما از اين حكم مستثنا است . 15 برخى به استحباب نماز گزاردن نزد قبور اولياى الهى و عالمان ربانى تصريح كردهاند . 16
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 305
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٠٥