آيا گوش دادن به آيهء سجده ( - - ) آيات سجده ) از ضبط صوت و مانند آن موجب وجوب يا استحباب سجده مىشود يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 3
ضبط صوت از آلات مشترك است كه هم منافع حلال دارد و هم حرام .
كسب درآمد از آن به ساختن و خريد و فروش و نيز استفاده از آن در منافع حلال ، جايز و در منافع حرام ، حرام است ( - - ) آلات مشترك ) .
در موارد ترتب حكم بر انشاء يا اخبار ، مانند شهادت ، اقرار ، قذف ، لعان ، تهمت ، فحش ، حكم حاكم و رؤيت هلال ، بر آنچه از ضبط صوت پخش مىشود ، هيچ اثرى مترتب نمىگردد . بنابر اين ، پخش شهادت يا اقرار و مانند آن ، شهادت يا اقرار محسوب نمىشود و در نتيجه آثار شهادت يا اقرار بر آن بار نمىگردد و چنانچه علم پيدا شود كه آنچه پخش شده - مثلا - اقرار يا شهادت فلانى است ، از باب حكايت آن از اقرار يا كشف از شهادت بيّنه ، داراى اثر است نه از باب اقرار يا شهادت . 4
ضجر
ضَجَر : حالت اضطراب ناشى از غم و اندوه .
ضجر از صفات نفسانى انسان به شمار مىرود و عبارت است از حالت اضطراب و پريشانى ناشى از غم و اندوه كه هنگام مواجهه با ناملايمات به سبب كمى ظرفيت در برابر مشكلات و سختيها در نفس آدمى پديد مىآيد . صفت مقابل آن ، حالت صبر و سعهء صدر داشتن است . 1 از آن به مناسبت در باب تجارت سخن گفتهاند .
در روايات از ضجر نهى شده است ؛ 2 بدين جهت ، داشتن اين حالت مكروه شمرده شده است . 3
ضجنان
ضَجنان : مكانى در راه مدينه به مكّه .
هامش
( 1 ) . توضيح المسائل مراجع 1 / 529 *
( 2 ) . تحرير الوسلية 2 / 629 *
( 3 ) . توضيح المسائل مراجع 1 / 593 - 594 ؛ مستمسك العروة 6 / 420 ؛ مدارك العروة 15 / 476 *
( 4 ) . تحرير الوسيلة 2 / 631 .
( 1 ) . روضة المتقين 6 / 464 ؛ التحفة السنية / 43 *
( 2 ) .
وسائل الشيعة 16 / 22 *
( 3 ) . الدروس الشرعية 3 / 186 ؛ جواهر الكلام 22 / 467 .