كردهاند ودست به دست گرداندهاند . . . قاضى بكر بن علا راست گفته است كه مسلمانان گرفتار چنين هوسخواهانى شدهاند با آن كه سند اين حديث سست ومتن آن مشوّش ومضطرب ودگرگون است » « 1 » .
أبو بكر ابن العربي مىگويد : « هر آن چه طبري در اين مورد روايت كرده باطل است واصلى ندارد » « 2 » . محمد بن إسحاق رسالهاى دربارهء اين حديث نگاشته وكاملا آن را تكذيب كرده است وآن را ساخته وپرداختهء زنادقة مىداند « 3 » . أستاذ محمد حسين هيكل گفتار دقيقى دربارهء اين افسانه دارد وبا بيانى روشن تناقضگويى ودروغ بودن آن را آشكار مىسازد « 4 » .
ظاهرا نيازى نيست تا تهافت وعدم انسجام صدر وذيل اين افسانه را بازگو كنيم ؛ زيرا با مختصر دقّت بر هر خوانندهاى امر روشن مىشود . جالب آن كه جعلكنندهء اين افسانه ناشيانه عمل كرده است ؛ زيرا اين سوره با جملهء
« وَالنَّجْمِ إِذا هَوى ، ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَما غَوى ، وَما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى ، إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى ، عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى »
آغاز شده است . در اين آيات بر عدم ضلالت واغواء ونطق از روى هوى براي پيامبر تأكيد شده است . همچنين تصريح شده كه هر چه پيامبر مىگويد وحى است
« إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى »
. واگر چنين بود كه إبليس بتواند در اينجا تلبيس كند ، لازمهاش تكذيب كلام خداست . وهرگز شيطان ، بر خواست خدا غالب نيايد .
« إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً »
« 5 » .
« كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ »
« 6 » . عزيز ، كسى را گويند كه ديگرى نتواند بر أو چيره گردد . چگونه إبليس كه در موضع ضعف قرار دارد مىتواند بر خدا كه در موضع قوت است ، چيره شود ؟
در قرآن به صراحت هرگونه سلطهء إبليس را بر مؤمنان كه در پناه خدايند نفى مىكند . خداوند مىفرمايد :
« إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ »
« 7 » و
« إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ . . . »
« 8 » شيطان خود گويد :
« وَما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي
« 9 » ؛ مرا بر شما سلطهاى نبود جز آن كه شما را خواندم وخود
هامش
( 1 ) رسالة الشفاء ؛ ج 2 ، ص 117 .
( 2 ) فتح الباري ؛ ج 8 ، ص 333 .
( 3 ) تفسير كبير رازي ؛ ج 23 ، ص 50 .
( 4 ) حياة محمد ؛ ص 129 - 124 .
( 5 ) نساء 4 : 76 .
( 6 ) مجادله 58 : 21 .
( 7 ) نحل 16 : 99 .
( 8 ) اسراء 17 : 65 .
( 9 ) إبراهيم 14 : 22 .