بخوريد و حق آن را روز درويدنش بدهيد و اسراف نكنيد كه او اسرافكاران را دوست ندارد » « 1 »
ظاهرا جملهى
« لا تُسْرِفُوا - *
اسراف نكنيد » متعلق به جملهى
« كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ - *
از ميوهاش بخوريد » است نه به جملهى
« وَ آتُوا حَقَّهُ -
حقش را بدهيد » .
و فرق ميان « تبذير » و « اسراف » آنست كه تبذير بىجهت مصرف كردن چيزى است بدون انكه علّتى خردمندانه داشته باشد ، مثل آنكه چوبى را بىجهت بسوزاند ؛ ولى اسراف بيش از اندازه مصرف كردن است .
* * * و امّا روايات :
1 - امير مؤمنان على عليه السلام فرمود : براى اقتصاد و ميانهروى اسراف را رها كن . « 2 »
2 - و نيز فرمود : كسىكه ميانهروى كند مخارجش سنگين و تنگدست نمىشود . « 3 »
3 - سخاوتمند باش و تبذيركار مباش ، اندازهگير و تدبير كنندهباش و سختگير مباش . « 4 »
4 - « داود بن سرحان » مىگويد : امام صادق عليه السلام را ديدم كه ميوه را به دست خويش پيمانه مىكرد . عرض كردم :
فدايتان شوم چه خوب بود اگر به برخى از فرزندان يا خدمتكارانتان امر مىفرموديد بجاى شما اين كار را انجام مىدادند !
هامش
( 1 ) - سورهى انعام آيهى 141
( 2 ) - نهج البلاغه ج 3 ص 23
( 3 ) - نهج البلاغه ج 3 ص 185
( 4 ) - نهج البلاغه ج 3 ص 159