مقدمهء ششم وضع مركبات
امر ششم از امورى كه در مقدمه كفايه آمده دربارهء وضع مركبات يا جملات تركيبيه است .
مقدمه : هدف و حكمت وضع ، افادهء مقاصد به ديگران است . چه اينكه حكمت استعمال لفظ در معنا هم تفهيم ما فى الضمير به يكديگر است . ولى طرق و راههاى افاده مرادات و باخبر شدن از ما فى الضمير ديگران دو گونه است :
1 - راههاى غير معمول و غير متعارف : راههائى كه همگانى نيست و مخصوص عدهاى خاص است . از قبيل وحى و الهام و برخى از طرق علمى . . . كه كارى به اينها نداريم .
2 - طرق متعارف : شامل راههاى همگانى مىباشد كه خود به چند قسم ، تقسيم مىشود : 1 - اشاره 2 - كتابت 3 - احضار شيئى خارجى ( اين طرق هم محدوديتهايى دارند .
مثلا اشاره مخصوص مشار اليه محسوس است ) 4 - اشاره و تلفظ هر دو ( قبلا در اسماء اشاره گذشت ) 5 - تلفظ : مهمترين و عمومىترين راه همين است و خداوند به انسان نعمت بيان و نطق ظاهرى داده است كه با آن مىتواند مرادات خود را به ديگران بفهماند و مرادات ديگران را هم بفهمد .
الفاظ مفيد خود دو دستهاند : 1 - مفردات 2 - مركبات .
مفردات نيز دو گروه مىباشند : 1 - جوامد 2 - مشتقات ، جوامد از قبيل : زيد ، انسان ، حجر ، شجر و . . . كه با همين ماده و هيئت معيّن هركدام براى معناى خود وضع شدهاند و يك وضع بيشتر ندارند . و اين را وضع شخصى گويند . ( سابقا در امر سوم يعنى مبحث