حرمت و نجاست بر عمومات حليت و طهارت اين مسئله فرعيه است كه : عصير عنبى وقتى به جوش مىآيد تا زمانى كه دو ثلث آن در اثر تبخير از بين نرود محكوم به حرمت و نجاست است .
حال اگر در مرحلهاى شك كرديم كه آيا ذهاب ثلثين شده يا خير ؟ در نتيجه شك مىكنيم كه آيا حلال است يا حرام ؟ پاك است يا نجس ؟
كسى نگفته به حكم كل شىء حلال و طاهر بگو پاك و حلال است بلكه همه مىگويند استصحاب بقاء نجاست و حرمت جارى كن و اگر شك كرديم كه آيا ذهاب ثلثين كه سبب حليت و حرمت است تحقيقى است كه تا يقين نكنيم حكم حرمت و نجاست باقى است و يا تقريبى است كه تا الآن حاصل نشده باشد پس شك در حليت و طهارت داريم ولى كسى از اصالة الطهارة و الحلية استفاده نكرده بلكه از استصحاب حرمت و نجاست كمك گرفتهاند و اگر قبل از ذهاب ثلثين تبديل به شيره شد و شك كرديم كه آيا همين مقدار كافى است براى حليت و حرمت باز از قاعده طهارت و حليت استفاده نشده بلكه از استصحاب حرمت و نجاست استفاده شده تمام اينها براساس همان قانونى است كه من گفتم كه استصحاب مخصص عمومات است و با وجود آن نوبت به عمومات نمىرسد اين بود خلاصهء سخنان بحر العلوم كه مرحوم صاحب فصول آن را تلخيص نموده بود و ما از زبان او آورديم .
قوله : و لا يخفى :
فرمايشات بحر العلوم در چهار بخش بطور فشرده نقل شد .
1 - قوله : انّ الاستصحاب . . .
2 - قوله : و لا ينافيه . . .
3 - قوله : و لذا ترى . . .
4 - قوله : و من ذلك . . .
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 79
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٧٩