احتمال شرطيت آن مىدهد همهء اين فروض اربعه در بخش اوّل داخل است .
امر دوّم : و گاهى منشأ شك در صحت عبارتست از اينكه احتمال مىدهد يك امرى كه وجودش مضر و عدمش معتبر است را در عبادت مرتكب شده و به عبادت خلل وارد ساخته ولى قاطع هم نيست فى المثل احتمال بطلان مىدهد براى احتمال وجود مانع و يا براى احتمال مانعيت موجود و يا براى احتمال وجود قاطع و يا احتمال قاطعيت موجود اين چهار نيز در بخش دوم داخل هستند .
حال به هريك از اين علل و عوامل براى مكلف در اثناء عمل ترديد پيدا شده كه آيا اين عمل صحيح است و وظيفه دارم همين را به اتمام برسانم و تكميل كنم و يا عمل باطل شد و بايد از سر بگيرم ؟ در اين رابطه مجموعا سه نظريه مطرح است :
1 - جماعتى بقول مطلق به بطلان اين عبادت فتوا دادهاند كه دليل و جواب دليل اين جماعت در همان مسئله ثانيه از مسائل سهگانهء تنبيه اول از تنبيهات شك در شرطيت و جزئيت گذشت .
2 - مشهور فقهاء بقول مطلق فتوا به صحت اين عبادت دادهاند و جهت اثبات مدعاى خويش به پنج دليل تمسك نمودهاند كه مرحوم شيخ همه را طرح نموده و جواب مىدهند و از لابلاى جواب از دليل اول مشهور نظريهء خودشان را كه قول ثالث در مسئله و قول به تفصيل است استنباط كرده و تبيين مىفرمايند .
دليل اوّل مشهور : استصحاب صحت : بيان مطلب اينست كه تا قبل از عروض اين امرى كه محتمل است مفسد عبادت باشد ، يقين به صحت داشتيم و پس از عروض آن در بقاء صحت شك مىكنيم پس اركان استصحاب تام است و جارى مىشود .
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 7
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٧