3 - ابى بصير ره از امام باقر عليه السّلام نقل مىكند : حضرت عليه السّلام فرمودند :
مردى از قبيلهء تميم به خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شرفياب شد ، و عرضكرد :
به من وصيّت و سفارشى فرمائيد ، حضرت صلّى اللّه عليه و آله به او نصايحى فرمودند كه از جملهء آنها اينست : ديگران را سبّ نكنيد ، چرا كه سبّ ، باعث كسب عداوت و دشمنى مىگردد . « 3 »
[ از اين حديث هم حرمت تكليفى سبّ استفاده نمىشود . زيرا كه ارشاد به يك حكم عقلى است كه كسب عداوت و كينهتوزى باشد . ]
4 - روايت ابن حجّاج : امام هفتم عليه السّلام در مورد دو مردى كه يكديگر را سبّ مىكنند ، فرمودند : آغازگر سبّ ظالمتر است و وزر خود او و وزر صاحبش بر او است مادامى كه از رفيقش عذرخواهى نكند . « 4 »
[ نكتهء قابل توجه اينست كه : اين فراز از حديث دو گونه نقل شده :
1 - و وزره و وزر صاحبه عليه ، كه نسخه بدل مكاسب هم همين است ، بنابراين هيچ اغتشاش و آشفتگى در حديث نيست ، زيرا مراد اينست كه : شخص بادى هم گناه سبّ خودش و هم گناه سبّ رفيقش كه رادّ باشد به گردن او است ، چون او هم خود سابّ است و هم موجب ايقاع رفيق در سبّ ، البته بدون اينكه از وزر و گناه رفيق كاسته شود ، زيرا او نيز حق نداشت سبّ كند .
2 - و وزره على صاحبه ، كه در متن مكاسب آمده ، و طبق اين نسخه مرحوم شيخ مىفرمايد : در مرجع ضمائر كه مراد ضميرهاى وزره ، صاحبه ، و ضمير مستتر در يعتذر است ، و ظاهرش اينست كه : وزر بادى هم بر صاحبش يعنى رادّ است . و اين خيلى بىمعنى است .
لذا شيخ اعظم فرموده : شايد خطا از راوى باشد و مراد امام عليه السّلام اين باشد
هامش
( 3 ) وسائل الشيعه ج 8 ، ص 610 ، باب 158 ، حديث / 2 .
( 4 ) وسائل الشيعه ج 8 ، ص 610 ، باب 158 ، حديث / 1 .