تريليونها كهكشان
« در سرتاسر جهان ، تريليونها كهكشان پخش شدهاند ، يك كهكشان ، داراى قطرى معادل صد هزار سال نورى و دربرگيرندهء بيش از صد بيليون ستاره است .
و تازه فضاى جهان ، به قدرى وسيع و گسترده است كه اين همه موادّ تشكيل دهندهء ستارگان و منظومهها و كهكشانها ، در مقايسه با وسعتِ بىكرانِ فضائى كه كهكشانها را دربرمىگيرند آن قدر ناچيزند كه گوئى مىتوان از آنها صرفنظر نمود .
اگر جرم تمام كهكشانها ( حدود يكميليارد كهكشان ) را بطور مساوى در فضا قسمت مىكردند به هر « 000 / 000 / 000 / 000 / 000 / 1 » ( يك ميليون ميليارد ) ميل مكعبى نزديك به سى گرم مادّه مىرسيد . جهان ، مكان متروكى است و تقريباً چون شبحى غير جسمانى است .
در برابر اين وسعت باورنكردنى ، كهكشان ما ، منظومهء ما و زمينى كه روى آن زندگى مىكنيم و خود ما و آنچه متعلّق به ماست ، و غالباً آن همه برايمان اهميّت مىيابد و باعث دلمشغولىهاى فراوان و اضطرابات بسيار مىگردد ، آنقدر ناچيز و بىاهميّت جلوه مىكند كه گاه ، حالت طنز به خود مىگيرد .
قطرهاى در برابر اقيانوسى عظيم كه هيچ كرانهاى بر آن پيدا نيست . » « 1 »
تمدّن در جهان بزرگ
دكتر شپلى مىگويد : دستكم 100 ميليون سيّاره مسكون در عالم وجود دارد . ساكنان بيشتر آنها به مراتب پيشرفتهتر از ما هستند .
هامش
( 1 ) . نگاهى به سرنوشت جهان ، انسان ، تاريخ : 27 .